kojs

kowalczyk

CenyRolnicze
22 czerwca 2021, Wtorek.
Kursy walut wg NBP: USD USD - 3.8132 EUR EUR - 4.5366 GBP GBP - 5.2883 DKK DKK - 0.6101
Archiwum


22.06.2021 MATIF: pszenica WRZ21-207,00 (-0,12%), kukurydza SIE21-243,50 (+0,21%), rzepak SIE21-494,50 (+0,87%) [euro/t]

22.06.2021 SPRZEDAM 340 TUCZNIKÓW, śr. waga 130 kg, 58 % mięs., łódzkie, piotrkowski, 97-306, tel.: 600 215 858

22.06.2021 SPRZEDAM 20 JAŁÓWEK, mięsna, 500 kg, podkarpackie, bieszczadzki, 38-710, tel.: 607 432 832

21.06.2021 12:58 DRÓB, cena tuszki hurt: 6,70-8,00 zł/kg, średnia: 7,25 zł/kg (na podstawie informacji z 13 ubojni)

21.06.2021 SPRZEDAM 20 TON GROCHU, pomorskie, człuchowski, 77-300, transport rolnika, tel.: 604 178 121

21.06.2021 SPRZEDAM 4 BYKI, hf, 600 kg, łódzkie, opoczyński, 26-333, email: Grazyna@stobieniecka.interia pl

21.06.2021 SPRZEDAM 10 JAŁÓWEK, mięsna, 550 kg, wielkopolskie, kaliski, 62-834, tel.: 695 923 677

19.06.2021 SPRZEDAM 70 TUCZNIKÓW, śr. waga 125 kg, 58 % mięsności, łódzkie, sieradzki, 98-275, tel.: 724 119 112

17.06.2021 SPRZEDAM 30 TON PSZENICY PASZ., podlaskie, siemiatycki, 17-312, transport firmowy, tel.: 604 487 950

17.06.2021 SPRZEDAM 3 BYKI, mięsny, 650 kg, śląskie, częstochowski, 42-235, tel.: 889 542 723

Dodaj komunikat

zm skiba

agrifirm

Sztuczne gniazda dla oknówek – problemy i rozwiązania

prof. Piotr Tryjanowski
jaskółki, gniazda, oknówki, sztuczne gniazda

W Polsce mamy trzy lęgowe gatunki jaskółek: brzegówkę Riparia riparia, oknówkę Delichon urbicum i dymówkę Hirundo rustica. Te dwie ostatnie związane są z budowaniem gniazd na i wewnątrz budynków. Oknówkę łatwo rozróżnić od dymówki. Posiada wcięty ogon, skrzydła długie, zaostrzone. Upierzenie jest w zasadzie czarne z granatowym odcieniem, charakterystyczny zaś jest biały kuper, z równie białym podgardlem oraz brzuchem. W przeciwieństwie do dymówki, oknówka raczej preferuje miasta, choć i we wsiach można znaleźć kolonie tego gatunku.

 

Paradoksalnie oknówce służyły osiedla z wielkiej płyty, często z zaniedbaną infrastrukturą. Dla niej dziury w chodnikach, kałuże przy blokach i zaniedbana zieleń stanowiły całkiem atrakcyjny krajobraz. Wraz z rozwojem ekonomicznym, taki wygląd naszych miast stawał się szybko przeszłością. Dodatkowo zmiany termomodernizacyjne budynków, wymiana okien, parapetów, jak i towarzyszące im zmiany estetyki miejsca zamieszkania, spowodowały, że nagle dla oknówek zrobiło się zwyczajnie mniej miejsca. W niektórych krajach, bo to nie tylko polska specjalność, pojawiły się nawet zabezpieczenia – układy linek – uniemożliwiające oknówce zakładanie gniazd. A szkoda, bo to nie tylko bardzo pożyteczne, ale i ładne ptaki.

 

Sprawa jest stosunkowo prosta: oknówka do zbudowania gniazda potrzebuje błota. Sama jego konstrukcja składa się z około 1000 kawałeczków i czasami zbudowanie pełnej niecki gniazdowej zajmuje aż 2-3 tygodnie. Nie zaskakuje więc, że oknówki wypatrują starych, możliwych do remontu gniazd, albo – zwłaszcza w miejscach deficytu błota – zadowalają się sztucznie zaproponowanymi gniazdami z trocinobetonu. W ten sposób oszczędzają czas i energię, choć trzeba przyznać, że część ptaków zdecydowanie woli własne konstrukcje.

 

Autorzy filmu: Grażyna Studzińska-Cavour i Sławomir Grzędowski

 

Jako jedną z metod pomocy oknówce zastosowano sztuczne gniazda, najczęściej składające się z trocinobetonowej niszy gniazdowej i drewnianej półeczki. Początkowo metodę tę stosowali naukowcy. W ten sposób łatwiej mogli zaglądać do wnętrza gniazd i kontrolować lęgi ptaków. Szybko jednak okazało się, że dobrze przygotowana półka, z dodatkowymi zabezpieczeniami chroni także przed zanieczyszczeniami kałem produkowanym przez dorosłe i młode jaskółki. Natomiast dzisiaj wiemy jeszcze coś więcej i  okazuje się także, że sztuczne gniazdo to nie tylko swoista rekompensata i pomoc za utratę miejsc gniazdowych, ale także sygnał dla innych oknówek dla osiedlenia się. Jaskółki to bowiem ptaki kolonijne, lubiące duże społeczności. We wspólnym stadzie łatwiej im odpędzać agresorów: kukułkę Cuculus canorus, kobuza Falco subbuteo, czy nawet wróble domowe Passer domesticus.

 

Czasami obserwatorzy ptaków bywają niecierpliwi i zwykle spodziewają się rychłego zasiedlenia gniazd natychmiast po ich zawieszeniu. Jak to w życiu bywa, warto jednak uzbroić się w cierpliwość. Część badań pokazuje nawet, że jaskółki – jeśli mają ku temu sposobność – budują gniazda tuż obok tych sztucznych elementów. Potraktujemy to jednak jako dobry omen!

 

Autorzy filmu: Grażyna Studzińska-Cavour i Sławomir Grzędowski

 

Bywa jednak zaniepokojenie i innymi sytuacjami. Oto zwabiono jaskółki i przyglądają się one sztucznemu gniazdu. Próbują wchodzić do środka … i nic. Wygląda jakby to otwór był za mały albo coś podobnego. Najprawdopodobniej przyczyna jednak leży gdzie indziej. W gnieździe mogą znajdować się pasożyty (zwłaszcza gdy było użytkowane wcześniej), osy (w tym szerszenie!), albo zajął je wróbel domowy. Cóż, przyroda jest zmienna i zdarzają się takie, nie zawsze po naszej myśli, sytuacje.

 

Pamiętajmy jednak, iż sztuczne gniazda tak naprawdę to jedynie drobna rekompensata strat siedliskowych oknówki. W przypadku wielu innych gatunków, także jaskółek, np. jaskółki skalnej Ptyonoprogne rupestris, okazało się, że sztuczne gniazda (półki, budki, kosze) pomagają w odbudowie i ekspansji populacji. To dobry sygnał do działań z oknówką. Zachęcamy jednak, by nie postrzegać sztucznych gniazd jako jedynej formy pomocy, ale też możliwość akceptacji obecności tego gatunku, także w bardziej naturalnym wydaniu. Obserwacje lepienia gniazd, wychowu młodych, chociaż czasami okupione pewnym bałaganem na parapecie, są jednak zdecydowanie tego warte! Fantastycznie mieć przyrodę tuż za oknem!

 

sztuczne gniazda oknowksi cenyrolnicze pl

 

 

Literatura:

Duarte, J., Farfán, M. A., Vargas, J. M., & Real, R. (2011). Evaluation of wires as deterrents for preventing house martin nesting on buildings. International Journal of Pest Management57(2), 147-151.

Dula, P. (2019). Karmienie dorosłego wróbla Passer domesticus, przez oknówkę Delichon urbicum-próba interpretacji zjawiska. Kulon24.

Grunova, Z., & Holesova, M. (2019, November). Architecture of Concrete Prefabricated Apartment Houses in Slovakia in Relation to the Nesting Habits of Delichon Urbicum. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering 661, p. 012153.

Ieziekel, S., & Yosef, R. (2020). Cooperative defence of colonial breeding house martins (Delichon urbicum) against nest-usurping house sparrows (Passer domesticus). Journal of Vertebrate Biology69(1), 1-5.

ISENMANN, P. (2001). Do man-made nesting sites promote the increase in numbers and spatial spread of the Eurasian Crag Martin Ptyonoprogne rupestris in Europe? Revue d'écologie.

Niżyńska-Bubel, J., & Kopij, G. (2008). Zagęszczenie populacji lęgowej i miejsca gniazdowania oknówek Delichon urbica we Wrocławiu. Ptaki Śląska17, 61-75.

Piersma, T. (2008). Female house martin Delichon urbica provisions chicks at nests in two separate subcolonies. Ardea96(1), 140-144.

Piersma, T. (2013). Timing, nest site selection and multiple breeding in House Martins: age-related variation and the preference for self-built mud nests. Ardea101(1), 23-32.

Ptaszyk, J. (2001). Nesting of the House Martin Delichon urbica in the City of Poznań (1976–1978 and 1982–1989). Acta Ornithologica36(2), 135-142.

Tryjanowski, P., & Kuczynski, L. (1999). Shifting from outdoor to indoor breeding: house martin's (Delichon urbica) defence against house sparrow (Passer domesticus). Folia Zoologica48(2), 101-106.

Wojciechowski, M. S., & Yosef, R. (2011). House martins respond to perceived danger. Journal of Ethology29(1), 93-97.

prof. Piotr Tryjanowski
Autor: prof. Piotr Tryjanowski
Dyrektor Instytutu Zoologii w Poznaniu; zajmuje się funkcjonowanie krajobrazu rolniczego. Bada przede wszystkim ptaki, płazy i ssaki. Szczególnie zainteresowany interakcjami zwierząt dzikich i udomowionych. Miłośnik tradycyjnego pasterstwa, owiec, serów i win Środkowej Europy.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.   Wszystkie artykuły autora
Najnowsze artykuły autora:

Loading comments...

Copyright © CenyRolnicze 2021. All rights reserved | Polityka prywatności i plików cookies | Regulamin serwisu