kojs

skiba

CenyRolnicze
23 maja 2024, Czwartek.
Kursy walut wg NBP: USD USD - 3.9394 EUR EUR - 4.2699 GBP GBP - 5.0113 DKK DKK - 0.5722
Archiwum


23.05.2024 MATIF: pszenica WRZ24: 258,25 (-0,39%), kukurydza CZE24: 211,75 (-2,87%), rzepak SIE24: 495,00 (+1,43%)

23.05.2024 SPRZEDAM 50 BYKÓW, mięsny, 400-500 kg, warmińsko-mazurskie, olsztyński, 11-030, tel.: 606 686 636

22.05.2024 13:57 DRÓB, cena tuszki hurt: 8,20-9,00 zł/kg, średnia: 8,50 zł/kg (na podstawie informacji z 12 ubojni)

22.05.2024 SPRZEDAM 65 T KUKURYDZY, trans. firmowy, mazowieckie, piaseczyński, 05-520, tel.: 602 735 316

21.05.2024 SPRZEDAM 50 T ŻYTA PASZ., trans. firmowy, podlaskie, sokólski, 16-150, tel.: 608 521 742

20.05.2024 SPRZEDAM 26 BYKÓW, mięsny, 780 kg, wielkopolskie, wolsztyński, 64-212, tel.: 510 232 873

19.05.2024 SPRZEDAM 20 T PSZENICY KONS., trans. firmowy, wielkopolskie, kaliski, 62-800, tel.: 698 369 703

Dodaj komunikat

kowalczyk

kowalczyk

Lustra, muzyka i czochradła: co najbardziej relaksuje krowy?

Martyna Frątczak

Przyglądamy się różnym metodom wzbogacenia środowiska bydła. Co sprawdza się najlepiej? Muzyka country, audiobooki, lustra, obrazy czy czochradła i drapaki?

Co wzbogaca środowisko krów?

Stres, nuda i samotność są męczące nie tylko dla ludzi. Zwierzęta również potrafią je dotkliwie odczuwać. Może to u nich prowadzić do przejawiania patologicznych zachowań, jak również pogorszać ogólny stan zdrowia. Dlatego coraz więcej mówi się o tzw. wzbogaceniach środowiska. Zazwyczaj polegają na dodawaniu do pomieszczeń dla zwierząt przedmiotów zachęcających do przejawiania naturalnych zachowań. Mogą to być czochradła, czy chociażby kartonowe pudełka, sterty słomy i piłki.

Wzbogaceniem jest także puszczanie zwierzętom muzyki lub oferowanie jedzenia, które jest dla nich interesujące i daje zajęcie (w przypadku bydła mogą to być np. lizawki). Ważnym, podstawowym wzbogaceniem jest kontakt z innymi osobnikami swojego gatunku. Ma to ogromne znaczenie w przypadku zwierząt stadnych, do których należy bydło.

Od dawna wiadomo, że zdrowe i szczęśliwe krowy dają więcej mleka i osiągają lepsze przyrosty masy ciała. Które wzbogacenia dla bydła są najbardziej skuteczne i warto w nie zainwestować? W niedawno opublikowanym przeglądzie naukowcy przyjrzeli się przydatności różnych metod, które są już obecne na rynku, jak również takich, które nie wyszły jeszcze z etapu badań eksperymentalnych. Rodzaje wzbogaceń można ogólnie podzielić na te, które stymulują zmysł wzroku, słuchu i dotyku.

Muzyka i audiobooki: czego lubią słuchać krowy?

Ciekawą i stosunkowo niedrogą metodą wzbogacania środowiska krów jest puszczanie im muzyki lub audiobooków. Skuteczność tego zabiegu potwierdzono w licznych badaniach naukowych. Dobrze dobrana muzyka znacznie redukuje odczuwanie stresu u bydła. Przykładowo, w jednym z eksperymentów stwierdzono, że krowy, które słuchają muzyki country są łatwiejsze w obsłudze i chętniej samodzielnie wchodzą do hali udojowej. Muzyka country, jak również audiobooki, okazały się również skuteczne w redukcji zachowań związanych ze stresem (takich jak manipulowanie językiem i wokalizacja).

Muzyka klasyczna i audiobooki sprawiały ponadto, że krowy chętniej wchodziły ze sobą w pozytywne interakcje. W innych badaniach wykazano, że krowy słuchające codziennie muzyki klasycznej mają wyższą wydajność mleczną. Szczególnie skuteczna była muzyka klasyczna o powolnym (75–107 bpm) i umiarkowanym tempie (90–100 bpm). Puszczanie jej krowom skutkowało zwiększeniem dobowej produkcji mleka (o 50–65%) i zmniejszeniem ilości mleka resztkowego (o 23,80–24,60%) w porównaniu do krów, które nie słuchały muzyki. U krów mających dostęp do muzyki wykryto również wyższy poziom serotoniny – a więc tzw. hormonu szczęścia.

Równie ważne dla zwierząt są okresy ciszy. Dlatego muzykę powinno się puszczać z przerwami. Warto również pamiętać, że dźwięki powyżej 70 dB są stresujące dla bydła. Eksperci polecają stosowanie muzyki w momencie wejścia krów do dojarni i w trakcie doju, co znacznie ułatwia ich obsługę i znacznie zmniejsza stres. Póki co nie udało się jednak określić, jakiego gatunku muzyki krowy lubią słuchać najbardziej.

Więcej na temat wpływu muzyki na zwierzęta można znaleźć tutaj: Świnie wolą muzykę klasyczną.

Kontemplacja sztuki: wzbogacenia wizualne

Krowy, jako zwierzęta stadne, aby czuć się dobrze, powinny mieć kontakt wzrokowy z przedstawicielami swojego gatunku. Oczywiście najlepiej, jeśli mogą wchodzić z nimi w bezpośrednie interakcje. Przebywanie w stadzie daje tym zwierzętom silne poczucie bezpieczeństwa. Izolacja natomiast może prowadzić do silnego niepokoju i stresu, który może być wyrażany agresją i patologicznymi zachowaniami.

W niektórych sytuacjach zwierzęta muszą jednak przebywać w izolacji. Przykładowo cielaki odsadzane od krów często umieszcza się w budkach ustawionych z dala od reszty stada, co skutecznie chroni je przed chorobami zakaźnymi. Ważne jest wtedy, aby cielaki z sąsiednich budek mogły siebie widzieć. Dobrym rozwiązaniem jest również trzymanie cieląt w budkach parami. Więcej na ten temat można znaleźć tutaj: Odchów cieląt w parach: lepszy niż indywidualny?

Konieczność izolacji może się również zdarzyć podczas kwarantanny lub leczenia. Aby poprawić dobrostan krów w tej sytuacji, proponuje się dodawanie do otoczenia luster, w których krowa może siebie widzieć (i rozpoznawać jako innego osobnika) lub obrazów z innymi krowami. Metodę z lustrami zastosowano jak dotąd w dwóch eksperymentach – wydaje się, że nieco zmniejszają stres u krów, ale nie są oszałamiająco skuteczne.

Lepszą metodą jest wykorzystywanie obrazów przedstawiających inne krowy. W pewnym badaniu sprawdzono, jak na poziom stresu u zwierząt wpływa izolacja gdy mają w swoim otoczeniu zdjęcie przedstawiające krowę. Dla porównania część krów miała w swoim otoczeniu pusty obraz. Okazało się, że zwierzęta, które widziały inną krowę na zdjęciu były mniej zestresowane od tych, które patrzyły na pusty obraz. Miały niższy poziom kortyzolu – hormonu stresu – i wydawały mniej dźwięków. Naukowcy podkreślają, że to metoda do zastosowania na krótką metę – o wiele skuteczniejszy w walce z samotnością jest kontakt z innym krowami.

ucho krowa pixabay portal cenyrolnicze pl

Czochranie, drapanie i masowanie

Popularnym w ostatnich latach wzbogaceniem otoczenia krów jest zastosowanie czochradeł, drapaków i szczotek. Pozwalają one na przejawianie naturalnych zachowań - w środowisku bydło używa drzew i innych szorstkich powierzchni do drapania i oczyszczania sierści. Stymulują głównie zmysł dotyku – zapewniają przyjemny masaż, pomagają w pielęgnacji sierści i poprawiają krążenie krwi w organizmie. Krowy je uwielbiają. W pewnym eksperymencie odkryto, że krowy mając do wyboru wejście do pomieszczenia z czochradłem lub z dodatkowym jedzeniem – wybierają to pierwsze.

Szczególnie skuteczne są czochradła mechaniczne, które reagują na nacisk, jaki wywiera na nie krowa, gdy się o nie opiera. Wielokrotnie potwierdzono, że obniżają u krów poziom stresu i poprawiają zdrowie wymion, zwiększają aktywność zwierząt, ich apetyt, a nawet wydajność mleczną i mięsną. Co ciekawe, stwierdzono, że pozytywnie wpływają również na relację między krową, a jej cielakiem. W jednym z badań krowy, które miały dostęp do czochradeł były bardziej troskliwe wobec swoich cieląt i częściej je lizały.

Stymulacja dotykowa u bydła mlecznego nie ogranicza się do używania czochradeł. Dla utrzymania zdrowia i poprawy wydajności mlecznej krów ważne jest zapewnienie masażu strzyków – co naśladuje stymulowanie ich przez cielaka. Współczesne maszyny udojowe standardowo przeprowadzają wstępny masaż strzyków przed właściwym udojem. Ważne tylko, aby miały dobrze dobrane parametry.

 

czochradlo krowa grzbiet pixabay portal cenyrolnicze pl

Na podstawie:

Mota-Rojas D, Whittaker AL, Domínguez-Oliva A, Strappini AC, Álvarez-Macías A, Mora-Medina P, Ghezzi M, Lendez P, Lezama-García K, Grandin T. Tactile, Auditory, and Visual Stimulation as Sensory Enrichment for Dairy Cattle. Animals. 2024; 14(9):1265.

Martyna Frątczak
Autor: Martyna Frątczak
Lekarz weterynarii Martyna Frątczak, absolwentka Wydziału Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Zainteresowana szeregiem zagadnień związanych z medycyną zwierząt, ekologią i epidemiologią, którymi zajmuje się na co dzień również we własnej pracy naukowej.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Najnowsze artykuły autora:

Loading comments...
Wiadomość z kategorii:

Obserwuj nas w Google News 

i czytaj materiały szybciej niż inni

Google Icons 16 512

Dołącz teraz

POLECAMY


Copyright © CenyRolnicze 2021. All rights reserved | Polityka prywatności i plików cookies | Regulamin serwisu