kojs

kojs

CenyRolnicze
12 kwietnia 2024, Piątek.
Kursy walut wg NBP: USD USD - 3.9983 EUR EUR - 4.2666 GBP GBP - 5.0007 DKK DKK - 0.5719
Archiwum


12.04.2024 14:22 DRÓB, cena tuszki hurt: 6,80-8,60 zł/kg, średnia: 7,42 zł/kg (na podstawie informacji z 10 ubojni)

11.04.2024 MATIF: pszenica MAJ24: 201,00 (-1,71%), kukurydza CZE24: 192,00 (- 0,13%), rzepak MAJ24: 451,50 (-0,39%)

11.04.2024 KUPIĘ 20 BYCZKÓW, mięsny, 100 kg, lubelskie, łukowski, 21-413, tel.: 514 304 912

10.04.2024 SPRZEDAM 48 KRÓW, 750 kg, warmińsko-mazurskie, giżycki, 11-510, tel.: 519 554 146

10.04.2024 SPRZEDAM 43 BYKI, mięsny, 290 kg, zachodniopomorskie, goleniowski, 72-200, tel.: 572 952 620

10.04.2024 SPRZEDAM 14 JAŁÓWEK, hf, 6-7 m-cy, cielne, kujawsko-pomorskie, rypiński, 87-515, tel.: 728 352 089

09.04.2024 KUPIĘ 450 WARCHLAKÓW DUŃSKICH, mięsny, 30 kg, kujawsko-pomorskie, brodnicki, 87-305, tel.: 785 115 214

09.04.2024 SPRZEDAM 80000 KURCZAKÓW BROJLERÓW, 2.8 kg, lubelskie, lubartowski, 21-109, tel.: 501 385 579

09.04.2024 KUPIĘ 10 BYCZKÓW, mieszaniec, 80 kg, wielkopolskie, kościański, 64-020, tel.: 785 606 464

08.04.2024 SPRZEDAM 10 T PSZENICY KONS., trans. firmowy, świętokrzyskie, jędrzejowski, 28-362, tel.: 691 763 350

Dodaj komunikat

agrifirm

agrifirm

Środki obrony wierzyciela – co należy wiedzieć o skardze pauliańskiej

Magdalena Kopeć
umowa, prawo, skarga pauliańska

Wierzycielowi przysługują również środki, które umożliwiają egzekucję - w przypadku gdy dłużnik uchyla się od zapłaty należności, co więcej zbywa majątek na rzecz osób trzecich lub bliskich.

Skarga pauliańska

Uregulowana jest w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 527 § 1 Kodeksu cywilnego (zwana dalej k.c.) „gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć”.

Definicja czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli

Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.

Świadomość pokrzywdzenia wierzycieli

Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

 

 

Trzeba wykazać niewypłacalność dłużnika! Dowodem może być postanowienie Komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na skutek jego bezskuteczności, złożenie wykazu majątku dłużnika, postanowienie Sądu oddalające wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika (np. w sytuacji, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na pokrycie tych kosztów).

Rzeczywista niewypłacalność dłużnika (lub jej wyższy stopień) spowodowana przez zaskarżoną czynność musi istnieć (utrzymywać się) w chwili wystąpienia ze skargą pauliańską i w chwili orzekania przez sąd o żądaniu wierzyciela uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną wobec niego. Z tej przyczyny sąd powinien brać pod uwagę także czynności prawne zdziałane przez dłużnika już po dokonaniu zaskarżonej czynności i stan jego majątku w chwili zamknięcia rozprawy oraz ocenić, czy między ustalonym stanem niewypłacalności lub wyższego stopnia niewypłacalności, a zaskarżoną skargą pauliańską czynnością prawną dłużnika istnieje związek przyczynowy1.

 

pieniadze monety bilon

Również wierzytelności przyszłe podlegają ochronie pauliańskiej.



Przesłankami skargi pauliańskiej są:

1) istnienie wierzytelności podlegającej ochronie pauliańskiej i pokrzywdzenie wierzycieli;

2) uzyskanie przez osobę trzecią korzyści majątkowej;

3) działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela;

4) wiedza lub możliwość dowiedzenia się przez osobę trzecią o pokrzywdzeniu wierzycieli dłużnika i zła wiara osoby trzeciej2.

Przesłanki określone w art. 527 k.c. muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że jeżeli uprawniony nie uprawdopodobni chociażby jednej z nich, pozew zostanie oddalony.

Stan świadomości osoby trzeciej jest oceniany według stanu istniejącego w chwili dokonywania czynności.

Dla zastosowania art. 527 k.c. nie jest konieczne wykazanie, że nastąpiło ogłoszenie upadłości dłużnika3. Należy jednak pamiętać, że powództwo o uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną może w razie upadłości dłużnika wytoczyć tylko syndyk masy upadłości (zgodnie z art. 132 Prawa upadłościowego).

 

dlonie dlugopis umowa

Również przepisy karne zabraniają dokonywania czynności przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli.

 

 

Ustawa nie definiuje kryterium „bliskiego stosunku”, o jakim mowa w art. 527 § 3 k.c., pozostawiając tę kwestię ocenie sądu. Uznanie osoby trzeciej za osobę będącą w bliskim stosunku z dłużnikiem uzależnione jest od oceny okoliczności ujawnionych w konkretnym przypadku. Stosunek bliskości co do zasady wynika z powiązań rodzinnych – pokrewieństwa, małżeństwa czy powinowactwa. Może też wynikać z narzeczeństwa, konkubinatu, przyjaźni, koleżeństwa, znajomości, wdzięczności.

Skarga pauliańska chroni wyłącznie wierzytelności pieniężne!

Artykuł 527 k.c. ma również zastosowanie do czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z jednym tylko z wierzycieli, jeżeli jest to czynność naruszająca wynikającą z ustawy lub umowy kolejność zaspokajania wierzycieli, to znaczy jeżeli dłużnik dowolnie dokonał uprzywilejowania niektórych spośród jego wierzycieli kosztem pozostałych4.

Co istotne, przepisy art. 300 § 1 i 2 Kodeksu karnego oraz art. 302 § 1 Kodeksu karnego zabraniają dokonywania czynności, które mają na celu pokrzywdzenie wierzyciela oraz uprzywilejowanie jednych wierzycieli ze szkodą dla pozostałych.

Korzyść majątkowa uzyskana bezpłatnie

Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Bezpłatną korzyścią majątkową jest korzyść uzyskana w wyniku darowizny, jak również w wyniku każdego innego przysporzenia, jeżeli osoba dokonująca tego przysporzenia, nie otrzymała w zamian korzyści majątkowej stanowiącej jego ekwiwalent5.

Domniemanie

Jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny.

Działanie w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli

Przepisy dotyczące skargi pauliańskiej stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli. Jeżeli jednak osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową odpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną tylko wtedy, gdy osoba trzecia o zamiarze dłużnika wiedziała.

 

prawo przepisy

Darowizna stanowi korzyść majątkową uzyskaną bezpłatnie.

 

 

Realizacja uprawnienia

Uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli następuje w drodze powództwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową.

W wypadku gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, jeżeli osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne.

Reasumując, w wypadku rozporządzenia korzyścią przez osobę trzecią wierzyciel może bezpośrednio skierować pozew o uznanie czynności za bezskuteczną przeciwko kolejnemu nabywcy korzyści. Musi jednak wykazać, iż nabywca korzyści posiadał wiedzę o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną, wymóg ten jednak nie obowiązuje, jeśli rozporządzenie korzyścią było nieodpłatne.

Kierując powództwo przeciwko kolejnemu nabywcy korzyści, dążąc do uwzględnienia powództwa, wierzyciel musi wykazać, że czynność dłużnika z osobą trzecią, jak i kolejnym nabywcą została dokonana w okolicznościach uzasadniających uznanie tych czynności za bezskuteczne.

 

 

Pierwszeństwo zaspokojenia

Wierzyciel, względem którego czynność prawna dłużnika została uznana za bezskuteczną, może z pierwszeństwem przed wierzycielami osoby trzeciej dochodzić zaspokojenia z przedmiotów majątkowych, które wskutek czynności uznanej za bezskuteczną wyszły z majątku dłużnika albo do niego nie weszły.

Wierzyciel ma możliwość prowadzić egzekucję z tego przedmiotu lub prawa w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko dłużnikowi, bez konieczności uzyskania dodatkowego tytułu wykonawczego przeciwko osobie trzeciej6.

Zwolnienie się od zadośćuczynienia osoby trzeciej

Osoba trzecia, która uzyskała korzyść majątkową wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, może zwolnić się od zadośćuczynienia roszczeniu wierzyciela żądającego uznania czynności za bezskuteczną, jeżeli zaspokoi tego wierzyciela albo wskaże mu wystarczające do jego zaspokojenia mienie dłużnika.

Termin

Uznania czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną nie można żądać po upływie lat pięciu od daty tej czynności.

1. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2015 r., V CSK 320/14, LEX nr 1677142.

2 Ciszewski Jerzy (red.), Nazaruk Piotr (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX.

3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1998 r., sygn. III CKN 612/97.

4. Wyrok SA w Katowicach z dnia 6 grudnia 2012 r., I ACa 649/12, LEX nr 1271822.

5. M. Sychowicz [w:] J. Gudowski i in., Kodeks..., t. 3, Zobowiązania, 2017, kom. do art. 528, nt 1–2).

6. Postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2011 r., IV CSK 375/10, LEX nr 786396.

Magdalena Kopeć
Autor: Magdalena Kopeć
Radca prawny. Absolwentka studiów podyplomowych Zarządzania finansami przedsiębiorstwa w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Pasjonatka prawa cywilnego i psychologii.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Najnowsze artykuły autora:

Loading comments...
Wiadomość z kategorii:

Obserwuj nas w Google News 

i czytaj materiały szybciej niż inni

Google Icons 16 512

Dołącz teraz

POLECAMY


Copyright © CenyRolnicze 2021. All rights reserved | Polityka prywatności i plików cookies | Regulamin serwisu