kojs

skiba

CenyRolnicze
22 kwietnia 2024, Poniedziałek.
Kursy walut wg NBP: USD USD - 4.0540 EUR EUR - 4.3203 GBP GBP - 5.0131 DKK DKK - 0.5790
Archiwum


Sprzedam Warchlaka krajowego 1000szt, waga 30kg, zaszczepione,Transport+kredytownie. Tel 500 072 455, 504 177 184

22.04.2024 13:57 DRÓB, cena tuszki hurt: 7,00-7,80 zł/kg, średnia: 7,32 zł/kg (na podstawie informacji z 11 ubojni)

21.04.2024 SPRZEDAM 90 T PSZENICY PASZ., trans. firmowy, warmińsko-mazurskie, gołdapski, 19-520, tel.: 692 978 880

21.04.2024 SPRZEDAM 90 T ŻYTA KONS., trans. firmowy, opolskie, oleski, 46-325, tel.: 660 470 946

21.04.2024 SPRZEDAM 2 BYKI, mieszaniec, 500 kg, małopolskie, nowotarski, 34-745, tel.: 600 856 595

21.04.2024 SPRZEDAM 7 BYKÓW, mieszaniec, 750 kg, wielkopolskie, leszczyński, 64-140, tel.: 601 741 432

19.04.2024 SPRZEDAM 15 T ŻYTA KONS., trans. firmowy, podkarpackie, dębicki, 39-205, tel.: 888 282 198

18.04.2024 SPRZEDAM 250 TUCZNIKÓW, 126 kg, 57%, łódzkie, piotrkowski, 97-318, tel.: 571 458 107

17.04.2024 MATIF: pszenica MAJ24: 203,25 (-0,25%), kukurydza CZE24: 195,50 (0,00%), rzepak MAJ24: 448,25 (-1,05%)

16.04.2024 SPRZEDAM 5 JAŁÓWEK, mieszaniec, 600 kg, kujawsko-pomorskie, radziejowski, 88-230, tel.: 724 745 830

Dodaj komunikat

kowalczyk

kowalczyk

Odmiany regionalne roślin uprawnych - czym są i czy ich uprawa jest opłacalna?

Hanna Krugiełka
pole uprawne, drzewo, rolnictwo

Odmiany jabłoni, których owoce smakują zupełnie inaczej niż te dostępne powszechnie na rynku, pomidory pachnące i o intensywnym smaku, czy charakterystyczne ziemniaki, odporne na choroby. Czy właśnie to oferują odmiany regionalne? W jakim celu się je tworzy? Jak przebiega proces rejestracji? Czy uprawa odmian regionalnych może przynosić duży zysk?

 

Odmiana regionalna to odmiana naturalnie przystosowana do warunków lokalnych, gdzie jest tradycyjnie uprawiana i zachowywana.

 
Szersza definicja

 

Ponieważ odmiany regionalne wydały mi się być bardzo ciekawym zagadnieniem postanowiłam dowiedzieć się czegoś więcej na ich temat. Za odpowiednie miejsce na zdobycie pierwszych informacji uznałam Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.

 

Odmiana regionalna tj. odmiana dla zachowania bioróżnorodności - oznacza populację miejscową lub odmianę naturalnie przystosowaną do warunków lokalnych, zagrożoną postępującą z czasem utratą różnorodności genetycznej między populacjami i w obrębie populacji lub odmian tego samego gatunku lub ograniczeniem bazy genetycznej gatunku spowodowanym ingerencją człowieka lub zmianami warunków środowiskowych (erozja genetyczna) roślin rolniczych lub roślin warzywnych - przybliżyła mi zagadnienie prof. UPP dr hab. Katarzyna Panasiewicz z Katedry Agronomii Wydziału Rolnictwa i Bioinżynierii. - Materiał siewny odmian regionalnych może być wprowadzony do obrotu po uzyskaniu zgody MRiRW, wyłącznie w regionie pochodzenia lub w tzw. dodatkowym regionie obrotu - powiedziała dalej. 

Potrzeba


Kolejne ciekawe informacje na temat odmian regionalnych i nie tylko znajduję w opracowaniu „Monografie i rozprawy naukowe 52/2020”, wydanym przez Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin - Instytut Badawczy.

 

„Obserwowane tendencje do powiększania gospodarstw i ograniczania uprawy do kilku głównych gatunków roślin, najbardziej nadających się do uprawy wielkotowarowej prowadzi do zawężania puli genowej roślin uprawnych i może prowadzić do pogorszenia zdolności adaptacyjnych gatunku lub populacji wobec niekorzystnych zmian środowiskowych. Przykładem takiego zdarzenia jest zaraza ziemniaka (wywołana przez patogen Phytophthora infestans), która w latach 1845-1849 drastycznie obniżyła plony ziemniaków, co w konsekwencji doprowadziło do śmierci ponad miliona Irlandczyków, a wielu innych zmusiło do emigracji. Zjawisku erozji genetycznej, które towarzyszy nowoczesnemu rolnictwa, można przeciwdziałać poprzez ochronę dawnych, miejscowych, tradycyjnych i marginalnych gatunków i odmian roślin uprawnych. Rośliny mogą być chronione ex situ, czyli w bankach genów, ogrodach botanicznych, arboretach, w kolekcjach polowych itp. lub in situ, czyli na miejscu ich występowania lub on farm, który jest odpowiednikiem in situ, i oznacza zachowanie gatunku czy odmiany w gospodarstwach rolnych. Krajowe Centrum Roślinnych Zasobów Genowych (KCRZG) należące do Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowego Instytutu Badawczego w Radzikowie (IHAR – PIB) jest instytucją odpowiedzialną za zachowanie ex situ zasobów genowych roślin uprawnych i ich dzikich pokrewnych, a także gatunków im towarzyszących.

 

jablon dzrewa sad krugielka cenyrolnicze pl

 

Stare odmiany drzew owocowych oraz rośliny rozmnażane wegetatywnie przechowuje się w kolekcjach polowych różnych instytucji współpracujących z KCRZG, a kolekcje ziemniaka są przechowane in vitro. Zasoby genowe w postaci nasion są przechowywane w niskich temperaturach w KCRZG (rośliny rolnicze, pastewne i ozdobne), natomiast rośliny warzywne w Instytucie Ogrodnictwa w Skierniewicach. Ochrona zasobów genowych ex situ nie jest wystarczająca, ponieważ wraz z lokalnymi populacjami roślin zanikają ich specyficzne cechy i przystosowania, które mogą być zachowane i rozwijane tylko na polach uprawnych, w gospodarstwach (on farm). Małoobszarowa, a zarazem mozaikowa struktura krajobrazu rolniczego w Polsce, zapewnia warunki życia wielu roślinom i zwierzętom. Obszary wiejskie to pola, łąki, miedze, murawy kserotermiczne, oczka wodne i powierzchnie zalesione. Tradycyjny sposób gospodarowania zachował się jeszcze w kilku regionach Polski, np. na południu czy na wschodzie. Rosnące zainteresowanie rolnictwem ekologicznym stwarza szansę na wprowadzenie do uprawy zapomnianych gatunków lub odmian roślin. Trudności w ich uprawie wynikają z braku dostępnych zaleceń uprawowych. Prowadzone badania Vademecum dawnych roślin uprawnych 13 jakościowe wskazują, że dawne gatunki i odmiany posiadają wysokie walory żywieniowe. Stanowią również materiał wyjściowy do hodowli roślin. Jednak tradycyjne uprawy często dają niskie plony i nie mogą konkurować z ulepszonymi odmianami głównych upraw, chociaż wiele z tych gatunków ma potencjał, by w przyszłości stać się roślinami, które będą opłacalne ekonomicznie a przede wszystkim mogą stanowić szczególnie cenny rezerwuar genów odporności. W przywracanie zapomnianych gatunków i odmian do uprawy powinny być zaangażowane różne podmioty: banki genów, hodowcy, naukowcy, rolnicy, władze krajowe i regionalne oraz konsumenci jako beneficjent powstałych produktów. Konieczne jest stworzenie sieci, która ułatwi ten proces. Rolnik powinien mieć dostęp do materiału siewnego, mieć narzędzia, żeby zebrać i oczyścić surowiec, a także mieć rynek zbytu. Zebrany produkt powinien trafić do odpowiednich miejsc w celu jego przeróbki. Potrzebne są także działania edukacyjne w celu uświadomienia konsumentom znaczenia i wartości takich produktów. Wzorem przyrody, gdzie jeden organizm jest powiązany z drugim, tak i tutaj konieczna jest dobrze funkcjonująca sieć, żeby proces kończył się sukcesem”.

 

Źródło: http://pw.ihar.edu.pl/wp-content/uploads/2020/12/Monografia-Nr-52-do-druku-wersja-2.pdf

 

Odmiany regionalne wpisane do Krajowego Rejestru


Do tej pory w KR znalazły się odmiany regionalne pszenicy zwyczajnej ozimej i ziemniaka.

 

Regionalne odmiany pszenicy zwyczajnej ozimej to:

  • Almari
  • Ostka Grodkowicka
  • Ostka Gruboziarnista Grodkowicka
  • Square Head Grodkowicka

 

Pierwsze trzy odmiany pszenicy ozimej zostały wpisane do rejestru w 2018 r., a Square Head Grodkowicka w 2019.

 

Regionalne odmiany ziemniaka znalazły się w Krajowym Rejestrze dopiero w roku 2020 i 2021. Są to:

  • Aksamitka
  • Aster
  • Drop
  • Ibis
  • Kolia
  • Lawina
  • Pierwiosnek
  • Ruta
  • Salto
  • Sonda
  • Wawrzyn
  • Zebra
  • Żagiel

 

Odmianę regionalną wpisuje się do KR na wniosek zachowującego - jeżeli:

- ma znaczenie w tzw. regionie pochodzenia, w którym była tradycyjnie uprawiana
i do którego naturalnie się przystosowała,

- jest odrębna, wyrównana i trwała (OWT),

- zachowujący odmianę nadał odmianie nazwę odpowiadającą obowiązującym wymogom,

- jest zachowywana w regionie pochodzenia

- nie jest wpisana do KR albo wspólnotowego katalogu jako odmiana inna niż odmiana regionalna albo odmiana amatorska,

- została skreślona z KR albo wspólnotowego katalogu co najmniej 2 lata przed dniem złożenia wniosku o jej wpis do KR lub dniem upływu okresu, w którym możliwy był obrót materiałem siewnym odmiany, tj. do 30 czerwca trzeciego roku po skreśleniu odmiany,

- nie jest chroniona prawnie na poziomie krajowym ani unijnym (włączając ochronę tymczasową).

 

Opłacalność


W chwili obecnej odmiany regionalne stanowią marginalną część upraw, są nowym zagadnieniem. Pani Profesor Katarzyna Panasiewicz tak odpowiada na pytanie o opłacalność uprawy odmian regionalnych: W mojej opinii trudno jest w tym przypadku wypowiadać się o ich opłacalności. Odmiany te jak sama nazwa sugeruje mają charakter lokalny i w danych regionach mogą stanowić przedmiot zainteresowania ze względu na znane cechy użytkowe i wieloletnie występowanie na danym lokalnym rynku. Widać jednak chociażby po ziemniakach, że odmiany te mają szanse ponownie pojawić się w rejestrze oraz lokalnych rynkach

(Wypowiedź z początku roku)

 

Ważniejsze źródła:

  • https://bankgenow.edu.pl/2018/03/23/zarejestrowano-pierwsze-w-polsce-odmiany-regionalne/
  • http://coboru.gov.pl/Polska/Rejestr/rejestr_odmreg.aspx
  • http://pw.ihar.edu.pl/wp-content/uploads/2020/12/Monografia-Nr-52-do-druku-wersja-2.pdf
Hanna Krugiełka
Autor: Hanna Krugiełka
Hanna Krugiełka - absolwentka Akademii Rolniczej w Poznaniu, kilkuletni pracownik jednostek państwowych związanych z rolnictwem. Entuzjastka rolnictwa ekologicznego, miłośniczka przyrody. Pasjonatka sztuki słowa i praktykująca ją w różnych dziedzinach..

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.   Wszystkie artykuły autora
Najnowsze artykuły autora:

Loading comments...
Wiadomość z kategorii:

Obserwuj nas w Google News 

i czytaj materiały szybciej niż inni

Google Icons 16 512

Dołącz teraz

POLECAMY


Copyright © CenyRolnicze 2021. All rights reserved | Polityka prywatności i plików cookies | Regulamin serwisu