zm skiba

kps

CenyRolnicze
28 lutego 2024, Środa.
Kursy walut wg NBP: USD USD - 3.9922 EUR EUR - 4.3116 GBP GBP - 5.0404 DKK DKK - 0.5784
Archiwum


28.02.2024 13:49 DRÓB, cena tuszki hurt: 7,90-8,90 zł/kg, średnia: 8,16 zł/kg (na podstawie informacji z 11 ubojni)

27.02.2024 MATIF: pszenica MAR24: 201,00 (-0,62%), kukurydza MAR24: 173,00 (+2,67%), rzepak MAJ24: 415,00 (+1,84%)

27.02.2024 KUPIĘ 2 JAŁÓWECZKI, 80 kg, małopolskie, Kraków, 31-618, tel.: 504 721 733

24.02.2024 SPRZEDAM 85 TUCZNIKÓW, 115 kg, 58-59%, wielkopolskie, pilski, 64-850, tel.: 604 918 776

24.02.2024 SPRZEDAM 35 T JĘCZMIENIA PASZ., trans. firmowy, lubelskie, krasnostawski, 22-375, tel.: 663 755 362

23.02.2024 KUPIĘ 300 WARCHLAKÓW KRAJOWYCH, 20-25 kg, mazowieckie, zwoleński, 26-706, tel.: 721 609 103

22.02.2024 SPRZEDAM 10000 INDYCZEK, 10 kg, małopolskie, tarnowski, 33-103, tel.: 602 730 352

22.02.2024 KUPIĘ 1300 WARCHLAKÓW DUŃSKICH, 30 kg, mazowieckie, kozienicki, 26-922, tel.: 516 802 877

22.02.2024 SPRZEDAM 100 T PSZENICY PASZ., trans. rolnika, lubelskie, krasnostawski, 22-335, tel.: 603 673 195

Dodaj komunikat

kowalczyk

kowalczyk

Doświadczenia rolnicze: Bez dobrego płodozmianu i azotu nie ma szans na próchnicę i dostępność składników odżywczych

Radek Nowicki
płodozmian, azot, próchnica

Niska zawartość próchnicy to jeden z największych problemów polskich gleb. Świadomi rolnicy poszukują źródeł węgla organicznego, który jest elementem budulcowym próchnicy. Według powszechnej wiedzy, aby zwiększać zawartość materii organicznej należy stosować nawozy naturalne i międzyplony. Prawda jest jednak bardziej skomplikowana i bez wspierania rozwoju roślin azotem nie ma mowy o wzroście zawartości węgla w glebie, co potwierdzają 36-letnie doświadczenia.

 

Doświadczenia agrotechniczne prowadzone w stacjach badawczych rolniczych uczelni są skarbnicą wiedzy mogącej znacznie przyczynić się do wzrostu świadomości pewnych procesów, prowadząc do poprawy produkcji rolniczej. Tym tekstem rozpoczynamy cykl kilku artykułów na temat ciekawych z punktu widzenia praktyki, doświadczeń rolniczych, potwierdzających interesujące fakty na temat np. poprawy kondycji gleb, reakcji roślin na rozmaite czynniki środowiskowe i odżywcze, czy skuteczności nawozów w różnych sytuacjach.  

 

W tym artykule skupimy się na wnioskach płynących z wieloletniego doświadczenia płodozmianowego w którym badano wpływ rotacji różnych gatunków rolniczych, nawożenia obornikiem, stosowania międzyplonu i nawożenia azotowego na przyrost materii organicznej, dostępność składników pokarmowych i zmiany pH gleby.

 

Płodozmian to podstawa

 

Nie można uzyskać wzrostu zawartości węgla organicznego w glebie bez udziału nawozów naturalnych i płodozmianu dostarczającego dodatkowej ilości biomasy. Im większy udział węgla organicznego, tym większa jest zdolność gleb do magazynowania wody i składników pokarmowych. Węgiel organiczny może z czasem przeobrazić się w próchnicę, pod wpływem przemian chemiczno-fizycznych. Po 36 latach utrzymywania bogatego płodozmianu: 1. kukurydza na ziarno – 2. pszenica ozima (po zbiorze poplon z gorczycy) – 3. jęczmień jary z wsiewką trawy i koniczyny – 4. utrzymywana kolejny rok wsiewka przyniosły większą o 36% zawartość węgla organicznego w porównaniu do ubogiego płodozmianu bez poplonu i wsiewki trawy z koniczyną zastąpioną kukurydzą na kiszonkę (6,8 g C org./kg gleby w bogatym płodozmianie wobec 5,0 g/kg w ubogim płodozmianie). Stosowanie bogatego płodozmianu przez taki okres poskutkowało niemal taką samą zawartość węgla w glebie, co stosowanie obornika raz na 4 lata w dawce 40 t/ha. Warto dodać, że w obu płodozmianach zbierano słomę z pszenicy i jęczmienia, dlatego istnieje przestrzeń do jeszcze większego wzrostu zawartości materii organicznej. Połącznie stosowania obornika co 4 lata wraz z płodozmianem zawierającym poplony i rośliny strączkowe pozwoliło na uzyskanie różnicy w zawartości węgla organicznego na poziomie +54% w stosunku do ubogiego płodozmianu bez obornika. Nie oznacza to jednak przyrostu węgla w glebie a jedynie brak spadku w porównaniu do słabego płodozmianu bez nawozów naturalnych.

 

zroznicowany plodozmian radek nowicki cenyrolnicze pl

Fot. 1. Zróżnicowany płodozmian zawierający rośliny dostarczające dodatkową ilość materii organicznej przyczynia się do wzrostu próchnicy i żyzności gleby.

 

Sam obornik to za mało

 

Stosowanie obornika raz na 4 lata w dawce 40 t/ha bez siewu międzyplonów w płodozmianie to za mało, aby myśleć o wzroście zawartości węgla organicznego, czyli pośrednio próchnicy. Po 36 latach takiej uprawy, zawartość węgla spadła z poziomu 7,3 do 6,9 g/kg gleby. Utrzymywanie samego dobrego płodozmianu przyczyniło się do podobnego spadku jak przy stosowaniu pełnej dawki obornika. Dopiero połączenie obornika z płodozmianem zawierającym poplony i rośliny strączkowe pozwoliło uzyskać wzrost materii organicznej 0,4 g/kg gleby w ciągu 36 lat. Chociaż wydaje się to niewiele, to w warstwie ornej stanowi to około 3 t/ha nowo powstałego węgla organicznego. Powstawanie próchnicy nie jest procesem szybkim ani wydajnym, więc każdy jej wzrost jest wielkim powodem do radości.

 

Azot w połączeniu z płodozmianem pozwoli utrzymać zawartość węgla organicznego

 

Zaskakujący efekt uzyskano przy wyeliminowaniu nawożenia obornikiem, ale za to stosowanie nawożenia azotowego w postaci saletry w ilości 100 i 150 kg N/ha. W ramach bogatego płodozmianu i stosowania nawożenia azotowego roślin dawkami 100 lub 150 kg N/ha nie zaobserwowano spadku zawartości węgla organicznego względem zawartości początkowej. Jest to pozytywna informacja, że mimo intensywnej uprawy i wynoszenia materii organicznej w postaci słomy z pszenicy i jęczmienia w dobrym płodozmianie nie dochodziło do spadku zawartości węgla organicznego w glebie. Autorzy doświadczenia tłumaczą to faktem budowania większej podziemnej biomasy roślinnej w intensywnie prowadzonych uprawach, które równoważyły się z wynoszoną słomą, w efekcie czego nie doszło do spadku zawartości materii organicznej. Zatem pozostawianie słomy na polu może nieść ze sobą przyrost zawartości próchnicy w glebie nawet na intensywnie prowadzonych plantacjach przy utrzymywaniu prawidłowego płodozmianu.

 

zwiekszanie poziomu prochnicy radek nowicki cenyrolnicze pl

Fot. 2. Zwiększanie poziomu próchnicy w glebie jest długotrwałym procesem, wymagającym wielu zmian w gospodarowaniu gruntami. 

 

Przy ubogim płodozmianie bez poplonów, roślin strączkowych i obornika odnotowano spadek zawartości węgla organicznego niezależnie od intensywności nawożenia azotem. Obniżka wynosiła około 16% zawartości początkowej w ciągu 36 lat.

 

Bez wapna ani rusz

 

W trakcie omawianego doświadczenia nie stosowano w ogóle wapna, aby zbadać właściwości buforujące obornika. Ten czynnik pokazał jak ważne jest wapnowanie, wpływające nie tylko na odczyn gleby, ale także na powiązaną z nim zawartość przyswajalnych form fosforu i potasu.

 

Na wstępie należy podkreślić, że nawożenie azotowe saletrą najbardziej przyczyniło się do spadku pH, a co zaskakujące najbardziej w bogatym płodozmianie. Łatwo to wytłumaczyć, że większa ilość biomasy z roślin wprowadzana do gleby tworzyła więcej substancji zakwaszających glebę, a dostarczanie azotu podnosiło dodatkowo zawartość jonów wodoru oraz wzmagało mineralizację prowadząc do wzrostu zakwaszenia gleby. W ciągu 36 lat pH spadło z 5,7 do 5,0 w ubogim płodozmianie i do 4,5 w bogatym płodozmianie. Najniższy spadek odczynu uzyskano przy stosowaniu pełnej dawki obornika przy płodozmianie bez poplonów i strączków, gdzie spadek wyniósł zaledwie 0,3 jednostki. Potwierdza to buforujące zdolności obornika, lecz obala powielany mit, że obornik podnosi pH gleby. Przy bogatym płodozmianie spadek odczynu był wyraźniejszy i wynosił około 1,0 jednostki przy stosowaniu pełnej dawki obornika.

 

wapnowanie radek nowicki utrzymanie gleb cenyrolniczE pl

Fot.3. Wapnowanie jest niezbędnym elementem utrzymania gleb w dobrej kondycji, niezależnie od innych zabiegów agrotechnicznych. 

 

Zawartość przyswajalnych form fosforu i potasu zależała bezpośrednio od odczynu danej gleby, co umacnia konieczność wapnowania gleb, nawet przy dobrze ułożonym płodozmianie i regularnym stosowania obornika. Im niższe pH występowało, tym niższa była dostępność składników dla roślin.

 

Źródło: Pikuła, D., Rutkowska, A. (2020). Selected chemical properties of sandy soil after 36 years of differential fertilization with mineral nitrogen and manure without liming in two crop rotation. Soil Science Annual, 71(3), 246-251.

 

Radek Nowicki
Autor: Radek Nowicki
Pasjonat rolnictwa i nauki. Łączę oba te zainteresowania pracując w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym jako Specjalista ds. Doświadczalnictwa, oraz ucząc się w Szkole Doktorskiej UTP w dyscyplinie Rolnictwo i Ogrodnictwo. Tematem, którym się zajmuję to nowinka w postaci grochu ozimego i jego mieszanek z zbożami. Szczególnie interesuje mnie uprawa roślin, coraz dokładniejsze poznawanie i wyjaśnianie ich potrzeb. Dążę do tego, aby nauka ułatwiała pracę rolnikom, wskazywała nowe kierunki działań przynosząc zyski im i środowisku.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.   Wszystkie artykuły autora
Najnowsze artykuły autora:

Loading comments...
Wiadomość z kategorii:

Obserwuj nas w Google News 

i czytaj materiały szybciej niż inni

Google Icons 16 512

Dołącz teraz

POLECAMY


Copyright © CenyRolnicze 2021. All rights reserved | Polityka prywatności i plików cookies | Regulamin serwisu