Dodaj ogłoszenie

CenyRolnicze
NOTOWANIA
14 listopada 2018, Środa.
Kursy walut: USD USD - 3,8114 EUR EUR - 4,2954 GBP GBP - 4,9424 DKK DKK - 0,5757
Archiwum
14.11.2018 MATIF: pszenica kons. GRU18 - 201,00 (- 0,37%), kukurydza STY19 - 174,75 (+ 0,43%), rzepak LUT19 - 376,00 (- 0,46%) [euro/tona] +++ +++ +++ 14.11.2018 13.14 DRÓB, cena tuszki w hurcie: 4,20 - 4,90 zł/kg, średnia: 4,53 zł/kg (na podstawie informacji z 12 ubojni) +++ +++ +++

Przyszłość dla hodowli królików w Polsce i na świecie – linie hybrydowe

Joanna Składanowska-Baryza
pozostale zwierzeta hodowlane kroliki cenyrolnicze pl

Hodowla królików budzi coraz większe zainteresowanie. Potentatem w tej dziedzinie jest Azja, w Chinach produkuje się około 40% całkowitej światowej produkcji króliczego mięsa. Europa jest drugim co do wielkości kontynentem charakteryzującym się wysoką produkcją tego mięsa, pionierami w tej dziedzinie są Hiszpania, Francja oraz Włochy. Polska dostarcza 2013,9 ton, co w skali europejskiej stanowi 1% całkowitej produkcji. Pomimo, że większość produkcji jest skupiona w Azji i Europie, trzecim pod względem produkcji żywca króliczego kontynentem jest Ameryka Łacińska, a w niej – Wenezuela (275 000 t).

Jakie rasy do intensywnej hodowli?

Do produkcji mięsnej idealnie nadają się rasy średnie królików, charakteryzujące się dużą plennością i płodnością samic (skrócony okres laktacji), a także szybkim tempem wzrostu (krótki okres tuczu, przy dobrym wykorzystaniu paszy). Wszystkie króliki ras średnich cechuje zwarta budowa ciała, o wydłużonym tułowiu, ale o dobrze rozwiniętej partii środkowej i tylnej. Do najpopularniejszych ras w Europie należą: nowozelandzka biała, nowozelandzka czerwona, kalifornijska, termondzka biała, a w Polsce także popielniańska biała. Potencjał ras brojlerowych jest bardzo wysoki, pomimo tego faktu coraz większą uwagę zaczęto poświęcać liniom hybrydowym (które powstały w wyniku krzyżowania dwóch lub więcej ras). W zależności od celu ich wytworzenia osiągają najczęściej wyższe wskaźniki niż rasy użyte do ich wytworzenia.  Linie hybrydowe mateczne cechują się wysoką płodnością (wskaźnikiem zapłodnienia, wielkością miotu, odstępem między miotami), wysokim współczynnikiem mleczności, a także wskaźnikiem efektywności odchowu do chwili odsadzenia. Linia ojcowska doskonalona jest w kierunku: lepszej jakości nasienia, szybszego wzrostu i przyrostu masy ciała, dobrego wykorzystania paszy. Pożądane są także osobniki o spokojnym temperamencie i wysokiej jakości mięsa. Jednak informacje dotyczące ras królików, które brały udział przy tworzeniu hybrydowych linii męskich i żeńskich są objęte tajemnicą handlową. Okres tuczu mieszańców rozpoczyna się najczęściej w wieku około 30 dni i kończy pomiędzy 80. a 100. dniem życia. Do najbardziej popularnych linii hybrydowych należą:Altex, Genia, Jordan, Martini,Hyplus, Hycole, Hyla, Sika, Zika.

Najmniej popularną z opisywanych linii hybrydowych w Polsce jest amerykański Altex. Hybryda ta została wyprodukowana przez prof. Stevena Lukefahra z Uniwersytetu Teksańskiego. Do jej wytworzenia, oprócz ras średnich, takich jak kalifornijski biały oraz francuski srebrzysty, wykorzystano dużą rasę mięsną – olbrzyma belgijskiego. Altex zawdzięcza swoją nazwę dwóm stanom, z których się wywodzi, Alabamy (Al-abama) i Teksasu (Tex-as). Króliki te charakteryzują się szybkim przyrostem masy, a także wysoką zawartością mięsa w tuszce. Z badań przeprowadzonych przez prof. Lukefahra wynika, że w wieku 180 dni osiągają one masę ciała do 5,89 kg.

Genia jest hybrydą wyprodukowaną we Francji przez firmę Gunifrance. Wyróżniają ją wysokie przyrosty dobowe masy ciała (40 g), dobre wykorzystanie paszy (3,32 kg na 1 kg przyrostu) i dobra wydajność rzeźna (około 59%). Nowsze dane mówią, że najwyższe przyrosty osiąga między 5. a 11. tygodniem życia (27,5–32,1 g na dzień), a wykorzystanie paszy w 11. tygodniu życia wynosi 3,90 kg na 1 kg przyrostu.

Hiszpańska firma Granja Jordan w swojej ofercie proponuje zarówno linie hybrydowe żeńskie, jak i męskie. Linia żeńska – PH powstała na drodze krzyżowania pramatek z Green line (linii zielonej) z praojcami Yellowline (linii żółtej). Dzięki zjawisku heterozji samice linii PH posiadają lepsze parametry reprodukcyjne od jej przodków, a liczba odsadzonych królicząt w miocie wynosi 9,26. W hodowli wykorzystuje się także pramatkę linii matki – GP1 (Green line). Jest ona przeznaczona do produkcji samic rozpłodowych do odnawiania stada. Kryterium selekcji tej linii opiera się na liczbie odsadzonych młodych, która wynosi 8,92 królicząt. Praojcowska linia GP2 (Yellowline) stanowi komponent linii żeńskiej PH oraz jest wykorzystywana do odnawiania stada. Samce linii męskiej PM (Pinkline) są używane w krzyżowaniu towarowym do produkcji królików rzeźnych. Linia ta w wieku 70 dni osiąga masę 2,33 kg przy wydajności 59%, a w wieku 77 dni osiąga masę 2,84 kg i wydajność rzeźną na poziomie 60%. Samce należące do Brown line (linia brązowa) są przeznaczone do krzyżowania w celu uzyskania królików rzeźnych. Kryterium selekcji jest podobne jak w przypadku linii PM. Linia ta w wieku 70 dni osiąga masę ciała 2,50 kg przy wydajności rzeźnej 60%.

 

Włoskie Martini to nie tylko wino

Jednym z większych producentów mięsa króliczego są Włochy, z tego kraju pochodzi Martini jest to włoska linia hybrydowa charakteryzująca się dobrym wykorzystaniem paszy (3,2–3,5 kg na 1 kg przyrostu), wysokimi dziennymi przyrostami (33–34 g), a także znaczną wydajnością rzeźną (57–60%).

Hybryda Hyplus, została wyprodukowana przez francuską firmę GrimaudFreres (obecnie Hypharm), bazuje obecnie na jednej linii matecznej (PS 19) i trzech ojcowskich (PS 40, PS 59 i PS 119). Linię mateczną PS 19 charakteryzuje wysoka plenność, wczesna dojrzałość płciowa oraz wysoka odporność na choroby układu trawiennego i oddechowego.Linia ojcowska Hybryda PS 40 osiąga masę 2,25–2,30 kg w wieku 65 dni, a w wieku 70 dni 2,47–2,53 kg. Wybierana jest ze względu na wysoką odporność na choroby układu trawiennego, a także szybkie przyrosty masy ciała przy niskim zużyciu paszy podczas tuczu. Linia męska PS 59, inaczej olbrzym biały w wieku 70 dni osiąga masę 2,50–2,55 kg i ma doskonałe właściwości produkcyjne (odpowiednią objętość, koncentrację i ruchliwość nasienia). PS 119 – olbrzym czarnooki osiąga masę ciała 2,45–2,50 kg w 70. dniu odchowu, a w wieku 77 dni wzrasta do 2,75–2,85 kg. Linia ta, podobnie jak PS 59 jest wybierana ze względu na doskonałą jakość nasienia. Ponadto, PS 59 cechuje się dużą odpornością na choroby, a także wysoką wydajnością rzeźną.

Obecnie w Europie najpopularniejszą z hybryd, jest francuska liniaHycole, produkowana przez firmę o tej samej nazwie. Bazuje ona na jednej linii matecznej i trzech ojcowskich. Linia mateczna powstała w wyniku krzyżowania dwóch uzupełniających się linii  – C (samiec) i D (samica), które charakteryzuje wczesna dojrzałość płciowa między 17. a 19. tygodniem życia, wysoka plenność i wysoka skuteczność pokryć. Wytworzono trzy linie ojcowskie: White Male, Mixte Male i Coloured Male. Linia White Male w 65. dniu życia osiąga masę 2,35–2,40 kg, charakteryzuje ją także doskonałe przyswajanie paszy przy restrykcyjnym żywieniu, a także wysoka wydajność rzeźna (57–60% w zależności od terminu uboju). Linia Mixte Male w 70. dniu życia osiąga masę 2,40–2,50 kg, przy wydajności rzeźnej na poziomie 59–60%. Stanowi ona idealny kompromis pomiędzy produkcyjnością a wysoką odpornością na choroby. Linia Coloured Male pozwala na uzyskanie zróżnicowanego surowca króliczego. Osiąga masę 2,40–2,50 kg w 70. dniu życia. 100% potomków jest zabarwionych, a wydajność rzeźna utrzymuje się na poziomie 59–60%.

Francuska Hyla, wyprodukowana przez firmę Eurolap cieszy się zainteresowaniem od wielu lat. Eurolap bazuje na linii żeńskiej Hyla GPD oraz na dwóch liniach męskich – HylaMax i Hyla Colored. Linia żeńska Hyla GPD charakteryzuje się wysoką żywotnością, a także płodnością, co zwiększa korzyści dla hodowców. Wysoka wydajność umożliwia uzyskanie wysokich wyników produkcyjnych. Jest odporniejsza na choroby, dzięki czemu jej rozrodczość wzrosła w ostatnich latach o 0,8%. W miocie na świat przychodzi 9,5–10,5 królicząt, a liczba odchowanych to 8,5–9,5. Średnia masa ciała królika odsadzonego w wieku 35 dni wynosi 995–1090 g. Linię męską HylaMax hodowcy wybierają ze względu na szybkie tempo wzrostu i jakość tuszy. Zastosowanie nasienia tego samca umożliwi uzyskanie młodych o wysokiej wadze urodzeniowej, a w przyszłości – doskonałego surowca rzeźnego. W 70. dniu osiąga masę 2,50–2,64 kg. Wydajność rzeźna jest na poziomie 57–59%. Hyla Colored jest linią umożliwiającą uzyskanie barwnego potomstwa. Producent nie udostępnia danych produkcyjnych.

Kolejną z hybryd, której początki powstania datowane są na lata 1985–1988, jest słoweńska linia hybrydowa Sika. Bazuje ona na jednej linii matecznej A i jednej linii ojcowskiej C. Obie te linie charakteryzuje szybkie tempo wzrostu, dobre wykorzystanie paszy, bardzo dobra jakość tuszy i wysoka odporność na choroby. Ponadto, linia męska w 70. dniu życia osiąga masę 2,39 kg przy wydajności rzeźnej 55–56 %.

           

Zika jest linią genetyczną powstałą z krzyżowania czterech różnych ras. Charakteryzuje ją wysoka plenność – średnio osiem miotów rocznie po dziewięć osobników. Króliki tej linii osiągają masę ciała 3,2 kg w wieku około 84 dni, wydajność rzeźna wynosi 61%. Firma Zika nadal ulepsza program hodowlany, dostosowując się do wymagań coraz większej liczby klientów.

 

Od wielu lat w Polsce można zauważyć rozwój produkcji mięsnej królików. Chociaż w naszym kraju jeszcze nie spożywa się tyle tego surowca co w krajach Europy Zachodniej, propagowanie tego dietetycznego mięsa przynosi korzyści w postaci coraz większego zainteresowania tym surowcem. Rasy średnie królików (nowozelandzka miała, nowozelandzka czerwona, kalifornijska, termondzka biała, a także popielniańska biała) doskonale nadają się do produkcji brojlerów króliczych. Natomiast coraz większe znaczenie gospodarcze mają linie hybrydowe, które idealnie nadają się do intensywnej produkcji, nie tracąc przy tym swoich walorów dietetycznych i prozdrowotnych. Literatura dotycząca tej dziedziny stale się poszerza i opracowywane zostają nowe zagadnienia, które stanowią cenne źródło informacji.

Joanna Składanowska-Baryza
Autor: Joanna Składanowska-Baryza
Absolwentka Wydziału Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Ukończyła studia magisterskie w języku angielskim na specjalności Animal Production Management i w tym kierunku realizuje prace doktorską. Aktualnie zajmuje się oceną surowca mięsnego, w szczególności mięsa króliczego. Jest współautorką wielu artykułów naukowych oaz autorką artykułów popularno-naukowych w tej dziedzinie.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.   Wszystkie artykuły autora
Najnowsze artykuły autora: