Dodaj ogłoszenie

CenyRolnicze
NOTOWANIA
14 listopada 2019, Czwartek.
Kursy walut: USD USD - 3,9011 EUR EUR - 4,2916 GBP GBP - 5,0130 DKK DKK - 0,5743
Archiwum
13.11.2019 MATIF: pszenica kons. GRU19 - 177,50 (- 0,42%), kukurydza STY20 - 163,25 (- 0,31%), rzepak LUT20 - 390,00 (+ 0,32%) [euro/tona] +++ +++ +++ 13.11.2019 12:21 DRÓB, cena tuszki w hurcie: 4,80 - 5,60 zł/kg, średnia: 5,19 zł/kg (na podstawie informacji z 17 ubojni) +++

Jak kastracja wpływa na prosięta?

Martyna Frątczak

Chirurgiczna kastracja knurków zapobiega specyficznemu zapachowi mięsa i agresywnym zachowaniom zwierząt. Niektóre badania sugerują jednak, że prosięta przepłacają za to znacznie obniżonym zdrowiem i dobrostanem oraz słabszymi wynikami produkcyjnymi. Jak jest w rzeczywistości? Czy istnieje alternatywna dla chirurgicznej kastracji?

 

Kastracja a regulacje prawne

Kastracja prosiąt to temat budzący wiele zastrzeżeń jeśli chodzi o dobrostan zwierząt. Obecne prawo europejskie zezwala na chirurgiczną kastrację prosiąt z zastosowaniem znieczulenia w wieku powyżej 7 dni życia. Od 2012 roku musi być ona dokonywana z zastosowaniem długotrwałego działania przecibólowego i/lub pod pełnym znieczuleniem.

Według stanowiska Unii Europejskiej chirurgiczna kastracja prosiąt powinna być zupełnie wycofana z praktyki do 2018 roku. Do wprowadzenia takiego zakazu zobowiązały się Niemcy, Dania, Belgia, Hiszpania i Holandia.

Jednak w Polsce, zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, kastracja chirurgiczna prosiąt w każdym wieku nadal jest dozwolona – poniżej 7 dnia życia nie musi odbywać się z wykonaniem znieczulenia.

Powikłania kastracji chirurgicznej

Od dawna wiadomo, że kastracja jest zarówno bolesnym, jak i stresującym przeżyciem dla prosiąt – w trakcie wykonywania procedury oraz jakiś czas po jej dokonaniu. Czy jednak wpływa w poważny sposób na ich zdrowie, wzrost i rozwój?

Do najłatwiejszych do zauważenia, zdarzających się czasem komplikacji po zabiegu należą krwotok, rozległa opuchlizna, obrzęk i wtórne infekcje okolicy. Te skutki uboczne obniżają wyniki produkcyjne zwierzęcia, pogarszają jego zdrowie, a nawet prowadzą do upadków.

Obszerna analiza dostępnych na ten temat 15 badań, przeprowadzona w 2009 roku pokazała, że kastrowane chirurgicznie prosięta mają zdecydowanie wyższą śmiertelność niż niekastrowane samce.

Stan wiedzy nie pozwalał jednak na wyciągnięcie dalszych wniosków – w jaki dokładnie sposób i po jakim czasie kastracja chirurgiczna przyczynia się do większej śmiertelności zwierząt, czy wiąże się z występowaniem konkretnych chorób i zaburzeń i jak wpływa na tempo wzrostu prosiąt? Zespół naukowców z Hiszpanii, Belgii i Irlandii przeprowadził niedawno badanie, które przynosi odpowiedzi na część z tych pytań.

Eksperyment w Hiszpanii

Badanie przeprowadzono na dwóch komercyjnych fermach trzody chlewnej stosujących cykl zamknięty położonych w Hiszpanii. Obie były położone w tym samym rejonie geograficznym, miały podobny rozmiar i utrzymywały świnie tej samej rasy.

W badaniu wzięło udział łącznie 3696 knurków z 721 miotów. Świnie były krzyżówką ras Wielka Biała, Landrace i Pietrain.

U prosiąt przed rozpoczęciem badania zastosowano w normalnym trybie obcinanie kiełków i ogonów. Prosięta-samce odpowiednio oznaczono, zważono i przydzielono losowo do grup eksperymentalnych.

W jednej z grup przeprowadzono następnie kastrację chirurgiczną prosiąt, z zastosowaniem leku przeciwbólowego i przeciwzapalnego. Zwierzęta zostały wykastrowane w wieku od 3 do 6 dni życia.

Po zabiegu na ranę stosowany był miejscowo antybiotyk. Następnie rozwój, przyrosty masy ciała i zdrowie wykastrowanych prosiąt były dokładnie śledzone aż do ich odsadzenia, tzn. 28 dnia życia.

Cięższe prosięta przyrastały wolniej

Zebrane dane i analiza statystyczna pokazały, że istnieje znaczący związek pomiędzy wskaźnikami produkcyjnymi świni, ich początkową wagą i kastracją chirurgiczną.

Co ciekawe, kastracja nie miała wpływu na wskaźniki produkcyjne prosiąt o początkowej niskiej lub średniej masie ciała. Wpływała jednak na prosięta o wysokiej początkowej masie ciała, obniżając ich dziennie przyrosty masy ciała i w efekcie przyczyniając się do niższej niż u niekastrowanych świń masy w chwili odsadzania.

Większa śmiertelność po kastracji

Badacze wykazali również związek pomiędzy chirurgiczną kastracją a upadkami prosiąt przed odsadzaniem. Co ciekawe również i tutaj znaczenie miała masa prosiąt. Dla kastrowanych prosiąt o niskiej i średniej masie ciała śmiertelność była niemal dwa razy wyższa niż dla świń niekastrowanych o podobnej masie.

Do najczęstszych przyczyn upadków należały zapalenie opon mózgowych oraz powikłania bezpośrednio związane z zabiegiem, takie jak infekcja lub krwotok w operowanej okolicy.

Jeszcze więcej skutków ubocznych

Wyniki innych badań pokazują, że kastracja prosiąt, zwłaszcza wykonywana w warunkach niskiej higieny często przyczynia się do wystąpienia zakaźnego zapalenia stawów zwierząt, nierzadko prowadzącego do upadków.

Inne sugerują również, że chirurgicznie kastrowane prosięta mają niższą odporność od zwierząt niekastrowanych, co prawdopodobnie związane jest ze stresem generowanym podczas zabiegu.

Negatywny wpływ trudny do dostrzeżenia

Najważniejszymi wnioskami z przeprowadzonego badania jest wpływ kastracji chirurgicznej na przyrosty masy ciała oraz przeżywalność prosiąt. Również inne eksperymenty sugerowały już wcześniej, że kastrakcja chirurgiczna powoduje spadek przyrostów masy ciała zwierząt.

Jednak ze względu na to, że kastracja ma różny wpływ na prosięta w zależności od ich początkowej masy ciała, ich waga w okresie odsadzania mniej więcej wyrównuje się w grupie. Z tego względu ogólne wyniki produkcyjne grupy prosiąt zasłaniają negatywny wpływ kastracji na część zwierząt.

Prosięta po bolesnym zabiegu zazwyczaj bardzo dużo czasu leżą, poświęcając na ssanie maciory mniej czasu niż zazwyczaj. To może przyczyniać się do ich słabszego zdrowia i kondycji, a w efekcie wyższej śmiertelności.

Najbardziej podatne na tak negatywny skutek są prosięta o niskiej masie ciała. Ten wniosek może mieć duże znaczenie, ze względu na obecny trend w komercyjnej hodowli prosiąt kładący nacisk na jak najliczniejsze mioty. Skutkują one w narodzinach prosiąt o niższej masie ciała, które są z kolei bardziej narażone na niekorzystny wpływ kastracji chirurgicznej.

W przypadku prosiąt o początkowej wysokiej masie ciała, pomimo tego że kastracja nie wpływała na ich śmiertelność, powodowała niższe przyrosty masy ciała.

Alternatywa dla kastracji chirurgicznej?

Metodą kastracji alternatywną dla chirurgicznej jest kastracja immunologiczna (chemiczna). Stosuje się w niej szczepionkę hamującą produkowanie w jądrach knura hormonu odpowiedzialnego za nieprzyjemny zapach mięsa i agresję zwierząt.

Taka kastracja jest niemal bezbolesna, zdecydowanie poprawia również parametry produkcyjne i efektywność tuczu prosiąt. Dodatkowo zmniejsza ilość produkowanego przez knury amoniaku, korzystnie wpływając na środowisko.

Powszechnie stosuje się ją m.in. w Australii i Nowej Zelandii. Od 2009 r. jej stosowanie dozwolone jest również w Unii Europejskiej.

Preparat podaje się świniom dwukrotnie, pierwszy raz najwcześniej po 8 tygodniu życia, kolejny po 4 tygodniach. Zastosowanie drugiej dawki rekomenduje się podawać 4-6 tygodni przed ubojem, jednak już po 2 tygodniach od jej podania w mięsie knura znika specyficzny zapach.

Świnie kastrowane w ten sposób mają lepszy pobór paszy, lepiej przyrastają i cechują się wyższą mięsnością. Na preparat immunologiczny nie ma okresu karencji, jednak przed ubojem należy i tak przedstawić dokumenty poświadczające odpowiedni termin jego zastosowania.

Kastracja immunologiczna nie ma jednak wyłącznie zalet. Przede wszystkim jest droższa od chirurgicznej (jedna dawka preparatu to około 10 zł), chociaż w ostatecznym rozrachunku może przyczyniać się do wyższych zysków.

Do jej innych wad jest czasami notowany niedostateczy wpływ na zachowanie knurów, które nadal mogą być agresywne i obskakiwać inne osobniki, powodując ich urazy i upadki.

 

Na podstawie:

Morales, Joaquin, et al. "Surgical castration with pain relief affects the health and productive performance of pigs in the suckling period." Porcine Health Management 3.1 (2017): 18.

AgroFakt.pl

Martyna Frątczak
Autor: Martyna Frątczak
Martyna Frątczak, studentka Weterynarii, zainteresowana szeregiem zagadnień związanych z medycyną zwierząt, ekologią i epidemiologią. Pasjonatka literatury pięknej i popularnonaukowej. W przyszłości chciałaby połączyć pracę lekarza weterynarii z prowadzeniem badań naukowych.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Najnowsze artykuły autora: