Dodaj ogłoszenie

CenyRolnicze
NOTOWANIA
18 października 2019, Piątek.
Kursy walut: USD USD - 3,8503 EUR EUR - 4,2844 GBP GBP - 4,9671 DKK DKK - 0,5735
Archiwum
18.10.2019 MATIF: pszenica kons. GRU19 - 181,25 (+ 0,14%), kukurydza LIS19 - 165,75 (+ 0,45%), rzepak LIS19 - 377,75 (- 0,66%) [euro/tona] +++ +++ +++ 18.10.2019 12:21 DRÓB, cena tuszki w hurcie: 4,20 - 5,00 zł/kg, średnia: 4,50 zł/kg (na podstawie informacji z 15 ubojni) +++ +++ +++

Który system utrzymania królików jest najlepszy ?

Redakcja

Króliki są zwierzętami o wielu kierunkach użytkowania, oprócz wysoce wartościowego mięsa, uzyskuje się także wełnę, skóry i nawóz. Cały łańcuch produkcyjny jest ze sobą ściśle związany. Czynniki wpływające na opłacalność chowu i hodowli (co bezpośrednio wiąże się z liczbą pozyskiwanych zwierząt), to wybór odpowiedniej rasy i systemu rozrodu. Natomiast na rozród, wpływ ma żywienie i warunki utrzymania – odpowiednie pomieszczenia i mikroklimat (temperatura, wilgotność, oświetlenie i wentylacja).

 

W produkcji królików na fermach towarowych bardzo ważny jest rozród. Króliki cechują się wysoką plennością oraz płodnością. Przy intensywnym rozrodzie, od jednej samicy możemy uzyskać nawet ok. 70 królicząt. Według wielu autorów bardziej humanitarnym, zapewniający odpowiedni dobrostan wydaje się być rozród średnio intensywny. Zarówno w systemie intensywnym i średnio intensywnym laktacja nakrywa się na okres ciąży. Dlatego zwłaszcza w tym okresie odpowiednie zbilansowanie dawki pokarmowej (głównie pod kątem aminokwasowym i energetycznym) jest kluczowe aby zadbać o potrzeby zwierząt. Aby rozród przebiegał właściwie i dawki mogły zostać prawidłowo dostarczone, muszą być spełnione odpowiednie warunki utrzymania zwierząt.

 

Funkcjonalność pomieszczeń oraz ich wymiary są nadzwyczaj istotną częścią chowu królików, wpływają bezpośrednio na zdrowie zwierząt ich rozwój, a także użytkowość. W fermowym chowie możemy wyróżnić: chów klatkowy (na rusztach, na ściółce, na macie), system parkowy, chów na wolnym wybiegu oraz w Polsce nie spotykany podziemny chów (underground system). System klatkowy, jest jednym z bardziej praktycznych i przydatnych w chowie intensywnym i półintensywnym (rys 1.).

 

rys 1jpg

 

Króliki utrzymuje się w klatkach jedno lub wielokondygnacyjnych, zarówno w pomieszczeniach jak i na zewnątrz. Układ jednokondygnacyjny, najczęściej wykorzystywany jest podczas reprodukcji, w klatkach przebywają samice z młodymi do odsadzenia. Układy wielokondygnacyjne przeznaczone są głównie dla młodzieży. W chowie intensywnym utrzymuje się najczęściej zwierzęta w klatkach, w pomieszczeniach zamkniętych. W takim systemie utrzymania, wyzwaniem dla hodowcy jest zagwarantowanie odpowiednich warunków mikroklimatycznych. Maksymalna gęstość obsady pomieszczeń dla zwierząt (królików) w Unii Europejskiej różni się w poszczególnych krajach członkowskich, waha się od 45kg/m2 do 50kg/m2 w zależności od wieku zwierząt, a także planowanego dnia uboju. Według wielu autorów stosowanie konwencjonalnych klatek, w których ilość miejsca jest ograniczona poprzez ich wielkość i obsadę, ogranicza zachowania gatunkowe królików, tj. gryzienie, skakanie. Ponadto powierzchnia klatek stosowana u matek nie pozwala na swobodny obrót. Dane literaturowe wykazują, że istnieje zwiększone ryzyko urazów i problemów z kończynami w klatkach, w których stosuje się podłogi z siatki drucianej. Zwiększona dbałość o dobrostan zwierząt, spowodowała zainteresowanie się warunkami w jakich żyją króliki. Alternatywą mogą być duże klatki, wzbogacone o platformę, plastikową matę i bloki do gryzienia. Podłoga w takich klatkach wynosi około 40x90 cm (0,37m2), a przestrzeń pionowa to 60 cm. Rośnie popularność systemów parkowych, koje są większe niż klatki, powierzchnia podłogi wynosi około 100x200 cm. Odpowiednio przygotowany budynek podzielony jest na boksy (zagrody) przy pomocy metalowym prętów, w odległości nie większej niż 3-4 cm, co uniemożliwi młodym osobnikom przedostawanie się do sąsiadujących zagród. Jeden boks może pomieścić grupy 4-8 osobowe, z oddzielnymi platformami i elementami wzbogacającymi dobrostan. Parkowy system umożliwia utrzymanie samicy z młodymi i innymi dorosłymi osobnikami lub wyznaczenie sekcji, w której samica przebywa tylko z młodymi (rys 2.).

 

rys 2jpg

 

Według dostępnej literatury, wadą parkowego systemu utrzymania jest agresja występująca między dorosłymi osobnikami, co prowadziło nawet do zwiększonej śmiertelności. Ponadto, utrzymanie czystości w systemie parkowym jest bardziej pracochłonne, w porównaniu do systemów konwencjonalnych. Kolejnym z wymienionych wyżej systemów utrzymania jest- system wolnego wybiegu, który umożliwia dostęp do większego areału, po którym mogą się poruszać zwierzęta, ale także gwarantuje on dostęp do naturalnego światła (rys 3.).

 

rys 3jpg

 

Najczęściej zwierzęta w takim systemie utrzymania podzielone są na mniejsze grupy społeczne, jednakże jest on wybierany przez niewielu hodowców. We Francji w 2017 roku na taki system utrzymania (który zakwalifikowany jest do ekologicznego chowu), zdecydowało się 20 certyfikowanych ferm. Regulacje prawne, dotyczące prowadzenia ferm ekologicznych znacznie odbiegają od konwencjonalnych i to zróżnicowanie standardów opieki ma wpływ na decyzję hodowców. Rynek ekologiczny w ciągu ostatnich lat bardzo mocno się rozwinął, jednakże wkład finansowy hodowców włożony w hodowlę nie zwraca się. Ciekawostką dla Polskich hodowców mogą okazać się komórki podziemne. Podziemny system utrzymania królików sprawdza się w gorącym klimacie i stosuje się go w Wietnamie, Egipcie, a od niedawna we Włoszech. Podziemna komora połączona jest z klatką, która znajduje się na zewnątrz na wolnym powietrzu. Kanał, który łączy klatkę zewnętrzną z komórką podziemną musi być odpowiedni do rozmiarów zwierzęcia. Hodowcy zwracają szczególną uwagę, na to iż zaciemnione, a przede wszystkim chłodne miejsca podziemne gwarantują królikom odpoczynek i ochłodzenie (co wpływa na ich dobrostan). Jednakże miejsce podziemne zagwarantowane jest tylko dla samic, nie ma miejsca dla młodych dlatego odpoczynek w takiej „jamie” jest chwilowy. Aby zastosować taki system utrzymania, bardzo ważna jest lokalizacja i środowisko zewnętrzne.

 

WZKAŹNIKI MIKROKLIMATU

 

Króliki mają specyficzne potrzeby, jako nieliczne ze zwierząt gospodarskich mogą być utrzymywane na wolnym powietrzu przez cały rok, znoszą niskie temperatury (nawet do -20°C). Należy jednak pamiętać, że w przypadku takiego utrzymywania zwierząt, należy je ochronić przed deszczem i wiatrem. Króliki źle znoszą wysokie temperatury i silne nasłonecznienie, co związane jest z ich osłabionych systemem termoregulacji – zwierzęta te nie pocą się, a dzięki szybszym oddechom wydalają nadmiar ciepła. Brak apetytu, ogólne osłabienie organizmu może być przyczyną przebywania w pomieszczeniu, w którym temperatura przekracza 30°C. Dodatkowym czynnikiem, mogącym wpływać na złe samopoczucie zwierząt jest wilgotność względna powietrza. Ze względu na specyfikę chowu, układ klatek w króliczarniach wykorzystuje się duże ilości wody w celu utrzymania czystości (co nie jest pożądane). Wysoka wilgotność i wysoka temperatura sprzyjają rozwojowi chorób grzybiczych. Utrzymanie wilgotności na akceptowalnym poziomie zależne jest od właściwej wentylacji, temperatury w pomieszczeniu, a także obsady zwierząt. Wilgotność przekraczająca 85%, zawsze negatywnie wpływa na zdrowotność zwierząt, prowadzi do zmniejszenia produkcyjności i rozwoju chorób. Co więcej, zbyt niska wilgotność (30-40%) prowadzi do wysuszenia błon śluzowych oraz skóry. Jednakże zbyt niska wilgotność w połączeniu z wysokim zapyleniem na fermie, mogą negatywnie wpływać na układ oddechowy zwierząt. Światło, jest kolejnym z wielu czynników, odgrywających bardzo ważną rolę w hodowli, szczególnie w pomieszczeniach zamkniętych. Wskaźniki użytkowości rozpłodowej, zależne są od dnia świetlnego, króliki należą do grupy zwierząt wydłużającego się dnia świetlnego, aby uzyskać wysoki procent zakoceń należy doświetlać pomieszczenia. W pomieszczeniach, w których przebywa młodzież i jest możliwość wykorzystania światła dnia dziennego – nie ma konieczność doświetlania ich. Zwierzęta, które przebywają w półmroku i nie są wystawione bezpośrednio na działanie promieni słonecznych, są spokojniejsze i szybciej przyrastają. W pomieszczeniach bez okien, wystarczające jest 4-6 godzinne doświetlenie, światłem o natężeniu ok. 25 luksów. Ostatnim z najczęściej wspominanych elementów mikroklimatu na fermach jest wentylacja. Właściwa wentylacja, nie powodująca przeciągów i powiewów zimnego powierza, dobrze wpływa na odchów młodych. W króliczarniach stosuje się dwa rodzaje wentylacji: wymuszoną lub grawitacyjną. Według danych literaturowych, zawartość szkodliwych gazów w powietrzu nie może przewyższać wartości: 3000 ppm dla dwutlenku węgla, 20 ppm dla amoniaku oraz 10 ppm dla siarkowodoru. Wielu hodowców wietrzy pomieszczenia, wymuszając w ten sposób cyrkulację powietrza, jednak niezwykle ważne jest dopilnowanie aby króliki nie były narażone na przeciągi i podmuchy wiatru.

 

Wprowadzanie nowych systemów utrzymania może pozytywnie wpłynąć na ekonomikę hodowli królików. Jednak warto pamiętać o przyjętych normach i fizjologii królików. Każde zmiany wprowadzane na fermie, hodowca powinien monitorować z dużą dokładnością. Pomimo, że króliki jako jedne z nielicznych zwierząt gospodarskich mogą przebywać na świeżym powietrzu cały rok, nie są odporne na przeciągi, dużą wilgoć i nasłonecznienie. Dlatego warto zainwestować i zadbać o nasze zwierzęta, zwiększając produkcyjność hodowli.