Dodaj ogłoszenie

CenyRolnicze
NOTOWANIA
16 kwietnia 2021, Piątek.
Kursy walut: USD USD - 3.7978 EUR EUR - 4.5481 GBP GBP - 5.2235 DKK DKK - 0.6115
Archiwum
16.04.2021 MATIF: pszenica MAJ21 - 217,75 (- 0,80%), kukurydza CZE21 - 220,25 (- 0,34%), rzepak MAJ21 - 509,25 (+ 0,25%) [euro/tona] +++ +++ +++ 16.04.2021 13:25 DRÓB, cena tuszki w hurcie: 5,70 - 6,30 zł/kg, średnia: 6,00 zł/kg (na podstawie informacji z 10 ubojni) +++ +++

Mięso in vitro zastąpi ubój rytualny halal?

Martyna Frątczak

Omawiamy poglądy muzułmanów dotyczące mięsa in vitro. Czy mięso wytwarzane w laboratorium może być w ogóle uznane za produkt halal? Czy wyznawcy islamu dopuszczają możliwość spożywania go i czy oznacza to koniec dla praktyki uboju rytualnego?

 

Mięso z laboratorium to już rzeczywistość

Nowoczesne technologie stwarzają niedostępną przez wieki możliwość produkcji mięsa bez konieczności uboju zwierząt. Pomysł na tak zwane mięso in vitro, lub „mięso z probówki” pojawił się już w latach 30. XX wieku.

Dopiero teraz jednak staje się rzeczywistością, a produkt stworzony w laboratorium powoli wchodzi na rynki świata. O procesie jego wytwarzania i zapowiedziach wprowadzenia do konsumpcji pisaliśmy już jakiś czas temu: Nadchodząca przyszłość – mięso z probówki?

W grudniu zeszłego roku mięso in vitro do komercyjnej sprzedaży zatwierdzono w Singapurze. „Mięso z kurczaka” wyhodowane w laboratorium po 2 latach badań zostało tam wprowadzone na małą skalę do restauracji.

W Unii Europejskiej każda nowego rodzaju żywność, taka jak mięso in vitro, musi przejść około 18-miesięczny okres testowy, podczas którego producent musi udowodnić bezpieczeństwo swojego wytworu. Zapowiada się, że „mięso z probówki” może pojawić się na rynkach Europy dopiero (lub już) w 2022 roku.

Z chwilą gdy stanie się ogólnodostępne pojawią się interesujące pytania. Do ciekawszych należy - czy mięso in vitro zostanie zaakceptowane przez wyznawców islamu i zastąpi ubój rytualny halal? W jednej z najnowszych publikacji naukowych pojawiła się na ten temat wnikliwa dyskusja.

Mięso in vitro – czy faktycznie bardziej etyczne?

Firmy zaangażowane w produkcję mięsa in vitro podają wiele argumentów, które mają udowodnić etyczność oraz opłacalność tego rodzaju produktów.

Wytwarzanie mięsa w laboratorium ma oszczędzać czas i zmniejszać zużycie takich zasobów jak woda czy energia. Biorąc pod uwagę, że odchów bydła mięsnego może trwać cztery do pięciu lat, wyhodowanie mięsa w laboratorium z pewnością jest szybsze.

Argumenty związane z zasobami często opierają się jednak na mało wiarygodnych danych. Przynajmniej pierwsze technologie wytwarzania mięso in vitro były bardzo nieopłacalne pod względem ilości zużywanej wody i energii, przez ostatnie kilka lat mogły jednak ulec znacznej poprawie.

Najważniejszymi argumentami za hodowlą mięsa w laboratorium są zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska oraz brak konieczności uboju zwierząt. Wprowadzenie mięsa in vitro na rynek może pozwolić ograniczyć liczbę zwierząt trafiających do rzeźni.

Czy jednak będzie to alternatywą dla osób związanych z tradycjami dotyczącymi hodowli i ścisłymi zasadami uboju zwierząt, w tym dla muzułmanów?

Rzeczą ważną pamiętania jest fakt, że mięso in vitro nie wyeliminuje zupełnie wykorzystywania i cierpienia zwierząt – tkanki do hodowli w laboratorium pozyskiwane są metodą biopsji (pobrania tkanki za pomocą igły) od zwierząt. Mięso in vitro będzie w dalszym ciągu wymagać utrzymywania pewnej liczby zwierząt hodowlanych.

Halal to nie tylko ubój rytualny

Muzułmanie tradycyjnie stosują dietę „halal” i „tayyib”, opartą na Koranie i hadisach – wskazówkach obszernie wyjaśniających, jak powinien żyć muzułmanin. „Halal” oznacza „zgodne z prawem” lub „dozwolone”, natomiast „tayyib” oznacza „czyste”, „zgodne”, „doskonałe” i „przyjemne”.

Pojęcia te mogą odnosić się do różnych obszarów życia muzułmanów i z zasady mają gwarantować postępowanie, które będzie korzystne, zdrowe i dobre. Przykładowo jednym z powodów, dla których muzułmanie nie spożywają wieprzowiny jest przekonanie, że nie jest ona zdrowa dla organizmu ludzkiego.

W odniesieniu do mięsa i uboju zwierząt „halal” ma gwarantować nie tylko najlepszej możliwej jakości pożywienie dla człowieka (m.in. dzięki odpowiedniemu wykrwawieniu tuszy zwierzecia) ale również z zasady minimalizować cierpienie zwierząt.

Szczegółowe zasady uboju rytualnego, jeśli są odpowiednio zachowane w praktyce, prowadzą do szybkiej śmierci zwierzęcia bez zbędnego cierpienia. Poza tym taki ubój, prowadzony na mniejszą skalę, pozwala uniknąć niektórych niedopatrzeń zdarzających się w masowym uboju tradycyjnym.

Więcej na temat zasad uboju halal pisaliśmy tutaj: Spór o ubój rytualny w Niemczech. Ważniejszy dobrostan czy religia?

Poza ubojem, procedura przetwarzania mięsa zgodnie ze standardami halal obejmuje utrzymywanie miejsca w czystości i nie mieszania mięsa halal i nie-halal.

Aspekty bezpieczeństwa żywności, a więc m.in. odpowiedniego przechowywania i ochrony mięsa przed kontaminacją również są zawarte w koncepcjach „halal” i „tayyib”

 

Czy mięso in vitro jest halal?

Biorąc to wszystko pod uwagę, uznanie mięsa in vitro za „halal” mocno zależy od interpretacji. Obecnie muzułmanie mają trzy różne opinie na temat dopuszczalności spożycia „mięsa z probówki”.

Pierwszy pogląd całkowicie odrzuca koncepcję mięsa in vitro, ponieważ jest sprzeczna z naturą mięsa, które Bóg stworzył. Argument zaczerpnięty bezpośrednio z Koranu zabrania aktu „zmieniania Bożego stworzenia”. A produkcja mięsa w sztucznych warunkach moze być uznana za taki właśnie akt.

Niektórzy muzułmanie uważają jednak, że pojęcie „zmieniania Bożego stworzenia” zostało tutaj wyrwane z kontekstu i nie koniecznie pasuje do badanej sytuacji.

Drugi pogląd opiera się na podejściu opartym na braku uprzedzeń – a więc póki co nie można stwierdzić, czy mięso in vitro jest zgodne, czy niezgodne z halal, dopóki mięso to nie zostanie ostatecznie przebadane i nie pojawi się na rynku.

Trzeci pogląd zezwala na produkcję mięsa in vitro halal - z komórek pobranych ze źródeł halal, a więc z komórek pobranych z mięsa zwierząt poddanych ubojowi zgodnie z wytycznymi islamskimi. Dalsze procesy hodowli takiego mięsa również muszą być oparte na halal – a więc hodowla komórek musi odbywać się na pożywkach m.in. nie zawierających krwi.

Może być to wyzwanie technologiczne, ponieważ obecnie mięso in vitro hoduje się na pożywkach z surowicą. Istnieją jednak alternatywy, oparte m.in. na ekstraktach z alg czy grzybów.

Zaprzestanie uboju sprzeczne z islamem

Istnieją więc możliwości zaakceptowania mięsa in vitro przez konsumentów wyznających islam. Całkowite zaprzestanie hodowli i uboju zwierząt wydaje się jednak sprzeczne z praktyką muzułańską.

Muzułmanie tradycyjnie dokonują uboju zwierząt gospodarskich w dwóch przypadkach - składając ofiary ze zwierząt w przypadku narodzin dziecka (Aqiqah) oraz z okazji corocznego Święta Ofiarowania (Eid al-Adha.) Obowiązek uboju żywego inwentarza w tych przypadkach jest szczegółowo omówiony w Koranie.

Sęk w tym, że wyznawcy islamu kierują się dwiema rodzajami instrukcji zawartymi w Koranie i hadisach – niezmiennymi (thawabit) oraz zmiennymi (mutaghayyirat).

O ile spożywanie mięsa halal in vitro może być rozpatrywane jako rzecz dająca się wprowadzić do praktyki muzułańskiej (na podstawie zmiennych instrukcji), o tyle nakaz uboju zwierząt, zwłaszcza przy wspomnanych ważnych okazjach, jest dla muzułmanów niezmienny.

Mięso z laboratorium prawdopodobnie nigdy nie wyeliminuje więc całkowicie uboju zwierząt, przynajmniej wśród wyznawców islamu. Ma jednak potencjał, aby stać się alternatywą dla tradycyjnego mięsa halal na rynku.

 

Na podstawie:

Hamdan, Mohammad Naqib, et al. "Will Muslim consumers replace livestock slaughter with cultured meat in the market?" Trends in Food Science & Technology (2021).

Martyna Frątczak
Autor: Martyna Frątczak
Lekarz weterynarii Martyna Frątczak, absolwentka Wydziału Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Zainteresowana szeregiem zagadnień związanych z medycyną zwierząt, ekologią i epidemiologią, którymi zajmuje się na co dzień również we własnej pracy naukowej.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Najnowsze artykuły autora:

Może zainteresuje Cię również:

Nie zapewnimy bezpieczeństwa żywnościowego jeżeli

- Komisja Europejska rozpoczęła bardzo niebezpieczną dyskusj

Rolnik odbiera mleko cielętom? Hodowcy apelują o

Marzec i kwiecień to tradycyjny czas wzmożonych działań orga

Nie kupuj “kota w worku”. Na co zwracać uwagę przy

Decyzja podejmowana podczas zakupu mięsa zależy od wielu czy