Dodaj ogłoszenie

CenyRolnicze
NOTOWANIA
17 września 2019, Wtorek.
Kursy walut: USD USD - 3,9412 EUR EUR - 4,3410 GBP GBP - 4,8882 DKK DKK - 0,5813
Archiwum
16.09.2019 MATIF: pszenica kons. GRU19 - 171,75 (+ 0,88%), kukurydza LIS19 - 163,75 (+ 0,61%), rzepak LIS19 - 388,00 (+ 1,17%) [euro/tona] +++ +++ +++ 16.09.2019 12:10 DRÓB, cena tuszki w hurcie: 5,00 - 5,60 zł/kg, średnia: 5,30 zł/kg (na podstawie informacji z 18 ubojni) +++ +++

Mądre kurczaki? Wzbogacanie środowiska brojlerów

Martyna Frątczak

Wzbogacanie środowiska jest bardzo często sugerowanym sposobem na poprawę dobrostanu kurczaków brojlerów utrzymywanych w komercyjnych warunkach. Mało kto interesuje się zdolnościami intelektualnymi drobiu, są one jednak powiązane z bardzo praktycznymi kwestiami. Jednym z poważnych problemów wpływających na dobrostan brojlerów i straty ekonomiczne jest ich lękliwość i gwałtowne reakcje na stres prowadzące nierzadko do okaleczeń i upadków. Badania pokazują, że można zmniejszyć ich występowanie dzięki prostym rozwiązaniom.

 

Sposób na mniej lękliwe zwierzęta

Urozmaicanie otoczenia zwierząt bardzo często podkreślane jest w wytycznych dotyczących dobrostanu. Zazwyczaj polega na dodawaniu do pomieszczeń zwierząt obiektów, które je zainteresują i zajmą. Można go również dokonać poprzez zmniejszenie zagęszczenia zwierząt, zapewniając osobnikom więcej przestrzeni do eksplorowania.

Odkryto, że wzbogacanie środowiska ma bardzo pozytywny wpływ na zachowanie wielu gatunków, w efekcie sprzyjając lepszym wynikom produkcyjnym i ułatwiając pracę ze zwierzętami. Między innymi u świń i kurczaków zaobserwowano, że zmniejsza ich reakcje stresowe i lękliwość.

W jednym z eksperymentów w zagrodach kurczaków umieszczono kolorowe przedmioty, którymi mogły manipulować. Ptaki w późniejszych testach zachowania (badających stopień lękliwości zwierząt) wykazywały mniejszy stopień odczuwania strachu.

Dlaczego to takie ważne? Lękliwość jako predyspozycja niektórych osobników do łatwego i szybkiego odczuwania strachu ma ogromną wartość adaptacyjną i prawdopodobnie pozwoliła przetrwać ich przodkom. Jednak w chowie i hodowli zwierząt jej wartość przystosowawcza jest nikła, może być za to źródłem poważnych problemów i strat. Dotyczy to zwłaszcza drobiu. Przesadne reakcje lękliwych osobników prowadzą często do okaleczeń i upadków.

Kury, które nie rozumieją przestrzeni

W kilku innych badaniach odkryto, że wzbogacone środowisko bardzo pozytywnie wpływa na rozwój funkcji poznawczych zwierząt, do których należą uczenie się i pamięć. Przykładowo kury nioski hodowane w złożonym środowisku wolierowym, w porównaniu do tych utrzymywanych w pustych klatkach, wykazują znacznie lepszą pamięć roboczą i mają lepsze poczucie przestrzeni, szybciej wykonując postawione przed nimi zadania.

W innym eksperymencie kury hodowano bez dostępu do żerdzi przez pierwsze 8 tygodni życia. W efekcie miały one upośledzoną zdolność do sięgania po nagrody w postaci jedzenia położonego na podwyższeniu. Ze zrozumieniem i wykorzystaniem trójwymiarowej przestrzeni o wiele lepiej radziły sobie kury hodowane w wolierach.

Efekty widać w mózgu

Wzbogacone środowisko ma skutki sięgające aż do wnętrza głowy kurczaka – wpływa bowiem na neuroanatomię hipokampu, części mózgu odpowiadającej za zdolności do uczenia się i zapamiętywania.

Uczenie się kurczaka może brzmieć zabawnie, proces ten jednak w pewnym stopniu występuje u wszystkich ptaków i ssaków. Rozumiany jest jako zmiana zachowania zwierzęcia wynikająca z wcześniejszego doświadczenia. Rzecz fundamentalna do przetrwania w złożonym i niebezpiecznym świecie.

Elementem kluczowym dla takiego rozwoju jest również zapewnienie zwierzęciu odpowiedniej ilości snu. Odkryto, że zbyt mała ilość snu wpływa negatywnie na proces uczenia się i zapamiętywania u wielu ptaków, ssaków, a nawet niektórych bezkręgowców. W jednym z eksperymentów zapewniono brojlerom przestrzeń do niezakłóconego snu, dodając do ich pomieszczeń grzędy i panele. Dzięki temu zmniejszyła się liczba zdarzeń zakłócających sen poszczególnych osobników.

Które wzbogacenie środowiska jest najlepsze?

W eksperymencie naukowców z Danii i Niemiec sprawdzono, jak urozmaicone otoczenie wpłynie na zdolności uczenia się i lękliwość brojlerów. W symulowanych warunkach, podobnych do tych spotykanych na komercyjnych fermach, zastosowali kilka sposobów wzbogacenia środowiska.

Umieścili w pomieszczeniach ptaków jedno z kilku urozmaiceń (platformy, pionowe panele, bele słomy lub paszę objętościową) lub zastosowali manipulację środowiska, np. zmniejszenie zagęszczenia zwierząt. Jedna grupa kurczaków dla porównania pozostała w standardowych pomieszczeniach z wyposażeniem stosowanym komercyjnie. W badaniu łącznie wykorzystano ponad 1300 kurczaków, co można uznać za bardzo wiarygodną próbę.

Słoma dodaje rozumu

Gdy brojlery osiągnęły wiek 21 dni, badacze wybierali z każdej grupy 10 losowych ptaków, a następnie poddawali je testowi behawioralnemu. Miał on sprawdzić ich zdolność do uczenia się unikania negatywnych bodźców.

Polegał na oferowaniu zwierzęciu jedzenia na czerwonym lub niebieskim papierku, z których jeden był nasączony gorzką substancją. Po zjedzeniu takiej niesmacznej niespodzianki ptak zazwyczaj potrząsał głową. Po dwóch godzinach przerwy brojlerom ponownie proponowano jedzenie na dwóch kolorowych papierkach.

Notowano wybory ptaka i sprawdzano, jak szybko potrafi skojarzyć odrzucający smak z jednym z kolorów i nauczyć się go unikać. Lepiej z tym zadaniem poradziły sobie ptaki z urozmaiconego środowiska. „Najbystrzejsze” okazały się brojlery, które otrzymały do swoich pomieszczeń wzbogacenie w postaci beli słomy.

Jak zmniejszyć ich lękliwość?

Drugą częścią eksperymentu było sprawdzenie, jak poszczególne sposoby wzbogacenia środowiska wpływają na lękliwość brojlerów. Testowi polegającego na wywoływaniu znieruchomienia kurczaków (reakcji pojawiającej się w obliczu zagrożenia) i mierzeniu czasu jego trwania poddano 31- i 32- dniowe ptaki.

Krótsza reakcja znieruchomienia oznaczała mniejszy stopień odczuwania strachu. Ponownie, mniejszą lękliwość wykazały ptaki ze wzbogaconego środowiska. Najmniej podatne na strach okazały się te brojlery, w których pomieszczeniach zastosowano podwyższone platformy.

Praktyczne rozwiązania dla brojlerów

Wzbogacanie środowiska brojlerów, poprzez dostarczenie im ciekawych obiektów lub wprowadzanie zmian w obsadzie (i przez to zwiększanie dostępności poszczególnych osobników do zasobów) mają bardzo silny wpływ na umiejętności uczenia się ptaków, ich zdolność radzenia sobie ze stresem i odczuwanie i ekspresję strachu.

Ptaki, które mają dostęp do bel słomy znacznie lepiej radziły sobie w nauce unikania negatywnego bodźca, a brojlery z dostępem do podwyższonych platform wykazywały znacznie niższy poziom lękliwości. Spośród wszystkich rodzajów wzbogacania środowiska które przetestowano we wspomnianym badaniu, bele słomy i podwyższone platformy prawdopodobnie zapewniają największy stopień złożoności środowiska.

Dają ptakom możliwość poruszania się w trójwymiarowej przestrzeni i zapewniają miejsce do odpoczynku na podwyższonym obszarze. Poprzed zapewnianie dodatkowych powierzchni imitują również efekty zmniejszania zagęszczenia obsady. Bele słomiane zapewniają również dodatkową możliwość paszy i manipulowania obiektami.

Mniejsza gęstość obsady – jak dobra alternatywa?

W opisanym badaniu nie nie stwierdzono wpływu zmniejszenia gęstości obsady brojlerów (34 kg / m2 w porównaniu do 40 kg / m2) na ich zdolność do rozwiązania zadania z unikaniem niesmacznego jedzenia. Zmniejszenie zagęszczenia redukuje stres i ma bardzo wiele pozytywnych efektów, takich jak zwiększenie aktywności ptaków i zmniejszenie problemów z nogami i częstość występowania kulawizn. Nie wpływa jednak na zdolności poznawcze ptaków, bo ich środowisko nie staje bardziej złożone.

 

Na podstawie:

Tahamtani, F. M., Pedersen, I. J., Toinon, C., & Riber, A. B. (2018). Effects of environmental complexity on fearfulness and learning ability in fast growing broiler chickens. Applied animal behaviour science, 207, 49-56.

Martyna Frątczak
Autor: Martyna Frątczak
Martyna Frątczak, studentka Weterynarii, zainteresowana szeregiem zagadnień związanych z medycyną zwierząt, ekologią i epidemiologią. Pasjonatka literatury pięknej i popularnonaukowej. W przyszłości chciałaby połączyć pracę lekarza weterynarii z prowadzeniem badań naukowych.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Najnowsze artykuły autora:

Może zainteresuje Cię również:

Ukraina wdraża europejskie standardy dobrostanu zw

Państwowe służby ds. bezpieczeństwa żywności podały, że Ukra

Salmonella wykryta w kurczakach z Czech

W poniedziałek portal RASFF poinformował o wykryciu groźnych

Hodowcy drobiu będą mogli korzystać z PROW-u?

Wczoraj zarząd KRIR realizując wniosek zgłoszony podczas XVI