Dodaj ogłoszenie

CenyRolnicze
NOTOWANIA
18 października 2019, Piątek.
Kursy walut: USD USD - 3,8503 EUR EUR - 4,2844 GBP GBP - 4,9671 DKK DKK - 0,5735
Archiwum
18.10.2019 MATIF: pszenica kons. GRU19 - 181,25 (+ 0,14%), kukurydza LIS19 - 165,75 (+ 0,45%), rzepak LIS19 - 377,75 (- 0,66%) [euro/tona] +++ +++ +++ 18.10.2019 12:21 DRÓB, cena tuszki w hurcie: 4,20 - 5,00 zł/kg, średnia: 4,50 zł/kg (na podstawie informacji z 15 ubojni) +++ +++ +++

Wewnętrzne życie krów i jego znaczenie w dobrostanie

Martyna Frątczak

Zwierzęta ujawniają odczuwane emocje oraz ich intensywność poprzez ekspresję charakterystycznych dla danego gatunku reakcji. Przyjmuje się, że w świecie zwierząt występuje siedem kategorii takich zachowań, związanych z określonymi emocjami. W przypadku bydła można wyróżnić tutaj zachowania związane z eksploracją i poznawaniem otoczenia, strachem i lękiem, podporządkowywaniem się lub dominacją nad innymi osobnikami, zabawą i odczuwaniem przyjemności, oraz emocjonalnymi relacjami z innymi zwierzętami i człowiekiem. Poza reakcjami na strach, pozostałe stany są wskaźnikiem stopnia zaspokojenia potrzeb zwierząt i odczuwania mniej lub bardziej pozytywnych emocji. Mówią one o tym, że zwierzę jest zdrowe i czuje się dobrze, co pociąga za sobą jego odpowiednią wydajność i wysokie wskaźniki produkcyjne. Dobre poznanie i obserwacja reakcji emocjonalnych mogą być z powodzeniem wykorzystywane do oceny dobrostanu krów.

 

Zachowania wskaźnikiem dobrostanu

Przy ocenie tego typu reakcji i przypisywaniu im znaczenia, ważna jest znajomość odmiennych dla różnych grup wiekowych, potrzeb zwierząt. Zaspokojenie popędu eksploracji otoczenia będzie przykładowo miało najmniejsze znaczenie dla nowonarodzonych cieląt, największe zaś u starszych cielaków oraz u jałówek. Podobnie zmieniać się będzie chęć zabawy i ekspresji zachowań z nią związanych, rosnąc u starszych cieląt i spadając u zwierząt dojrzałych. Natomiast potrzeba nawiązywania relacji z pozostałymi osobnikami stada, tak samo jak potrzeba odczuwania przyjemności (wynikająca np. z korzystania z czochradeł lub spożywania smacznej paszy) będzie tak samo duża u zwierząt w każdym wieku. Nawiązywanie relacji z człowiekiem będzie odgrywało ogromną rolę w dobrostanie starszych cieląt, jałówek oraz krów, będzie mieć jednak niewielkie znaczenie dla nowonarodzonych cieląt.

 

ceiele pojone woda

Relacja z człowiekiem może nie wystarczać nowonarodzonemu cielakowi odseparowanemu od krowy.

 

Niektóre z tych spostrzeżeń mogą być oczywiste, takie jak niewielka potrzeba eksploracji otoczenia wśród najmłodszych osobników, inne natomiast z pewnością wymagają głębszych badań. Przykładowo niewielkie znaczenie interakcji z człowiekiem dla nowonarodzonych cieląt, najczęściej bardzo wcześnie odseparowywanych od matki, może wskazywać na to, że nawet najlepsze starania człowieka mające na celu zastąpienie zwierzęciu utraconej relacji i wypełnienie emocjonalnych potrzeb będą jedynie zmniejszać stopień wyrządzonej szkody, nie zapewnią jednak odpowiednio wysokiego poziomu dobrostanu.

 

Co się dzieje w umyśle krowy?

Wiemy już wiele na temat sposobu, w jaki zwierzęta te doświadczają prostych bodźców zmysłowych, nadal pozostają jednak do odkrycia ich bardziej zaawansowane stany emocjonalne i procesy świadomego myślenia. Ich eksploracja nie jest prosta, ponieważ wymaga zdefiniowania pojęć trudnych do zrozumienia i ścisłego wyjaśnienia nawet gdy dotyczą nas samych, takich jak „myślenie”, „uczucia”, „świadomość”, czy „cierpienie”. Z pewnością jest warta podjęcia wysiłku, ponieważ zrozumienie funkcji poznawczych zwierząt, czyli tego w jaki sposób odbierają i przetwarzają informacje z otaczającego je świata, pozwoliłoby zapewnić im jak najlepsze warunki życia i uniknąć popełniania błędów w tej dziedzinie.

 

 

Badacze nadal poszukują odpowiednich narzędzi, do zbadania tak umykających definicji procesów. Niektórzy z nich skupiają się na matematycznych modelach, mających oceniać takie zwierzęce zdolności jak percepcja, zapamiętywanie i podejmowanie decyzji, inni natomiast coraz częściej skupiają się na próbie opisywania osobowości pojedynczych osobników, opierając się na ludzkiej definicji osobowości. O ile pierwsze podejście może zbyt mechanistycznie traktować zwierzęta, o tyle drugie może być przeciwną mu skrajnością. W celu możliwie obiektywnego poznania procesów myślowych zwierząt, wystarczające może być proste przypisywanie biologicznych i psychologicznych cech związanych z temperamentem i charakterem danego osobnika.

 

Bydło też się uczy

Zdolności poznawcze są ściśle związane ze zdolnością do uczenia się. Z tego powodu badania procesów uczenia się u bydła są cennym źródłem wiedzy o ich procesach myślowych. W tej pionierskiej dziedzinie przeprowadzono dotychczas dwa badania. W jednym z nich sprawdzano umiejętność jałówek do rozróżniania się nawzajem i uczenia rozpoznawania określonych osobników. Zwierzę było nagradzane gdy wybierało jednego z dwóch przedstawianych mu członków stada, podchodząc do niego. W eksperymencie tym dowiedziono, że bydło istotnie potrafi odróżniać osobniki należące do jego stada i potrafi szybko uczyć się zadań opartych na eliminacji i wyborze danego obiektu. Co ciekawe, tempo nauki było szybsze, gdy zwierzę wybierało pomiędzy istotnie różniącymi się osobnikami, na przykład należącymi do odmiennych ras.

 

W drugim ze wspomnianych badań, sprawdzano reakcję emocjonalną jałówek na ich własne zdolności do uczenia się. Proces nauki i osiągane w nim sukcesy mogą wywoływać nie tylko u ludzi, ale także u zwierząt pobudzenie i pozytywne odczucia. W opinii niektórych naukowców, takie reakcje wskazywać mogą na posiadanie samoświadomości. W eksperymencie uczono jałówki otwierania bramy poprzez wciskanie odpowiedniego panelu, który uruchamiał mechanizm. Po poprawnym wykonaniu zadania czekała na nie nagroda w postaci jedzenia, oddalona jednak o kilkanaście metrów. Reakcje fizjologiczne i zachowanie zwierząt sprawdzano na tym właśnie dystansie, chcąc poznać odpowiedż emocjonalną na poprawnie wykonane zadanie i oczekiwaną nagrodę. Zwierzęta, które robiły duże postępy w nauce, miały znacznie szybszy rytm serca i wykazywały znacznie bardziej ożywione zachowania w stosunku do zwierząt z grupy kontrolnej, u których uruchamiana brama otwierała się zawsze z opóźnieniem.

 

Postępy w technologiach zagrożeniem dla relacji człowiek-zwierzę?

Obecnie bezpośrednie relacje pomiędzy zwierzęciem, a człowiekiem w dużych, profesjonalnych zakładach produkcyjnych są coraz częściej zastępowane przez automatyczne systemy, nie tylko dbające o wszystkie fizjologiczne potrzeby zwierząt, ale także zbierające na bieżąco informacje o stanie ich zdrowia np. poprzez pomiar ilości komórek somatycznych w mleku. Opierając się wyłącznie na takich źródłach informacji o zwierzęciu, stworzyć można jedynie jego wirtualny obraz, opisujący parametry produkcyjne. Może to powodować, że hodowcy bydła i producenci mleka będą postrzegać krowy i ich zachowanie wyłącznie w kategoriach użyteczności.

 

bydlo na pastwisku

Nowoczesne metody utrzymania bydła zapewniają wysoki dobrostan, mogą jednak negatywnie wpływać na relację z człowiekiem.

 

Porównując do przemysłowej produkcji drobiu czy trzody chlewnej, produkcja mleka wciąż jest relatywnie o wiele mniej skupiona na potrzebach człowieka. W dużych stadach krów wysokoprodukcyjnych istnieje mimo wszystko nadal duże ryzyko ignorowania indywiduwalnych potrzeb zwierząt. O wiele trudniej jest czuć odpowiedzialność za pojedyncze zwierzę, gdy nie jest się z nim w bezpośrednim kontakcie, lub kontakt ten jest bardzo ograniczony. Pozytywna bezpośrednia relacja pomiędzy ludźmi i zwierzętami jest nie tylko wyrażaniem humanitarnego podejścia, ale co udowodnione naukowo, znacząco podnosi jakość życia zarówno zwierząt, jak i człowieka. Oczywiście nowoczesne techniki stosowane w produkcji zwierzęcej często są jednym z czynników pomagających zapewnić odpowiednio wysoki poziom dobrostanu. Pomimo to należy podchodzić ostrożnie do pomysłów kompletnej automatyzacji tego procesu, które mogłyby znacząco zniszczyć, nie poznaną jeszcze dokładnie, a mający duży wpływ na samopoczucie i zdrowie tych zwierząt, relację z człowiekiem.

 

Na podstawie:
Adamczyk K. (2018); Dairy cattle welfare as a result of human-animal relationship – a review Ann Anim Sci. 18(3)

Martyna Frątczak
Autor: Martyna Frątczak
Martyna Frątczak, studentka Weterynarii, zainteresowana szeregiem zagadnień związanych z medycyną zwierząt, ekologią i epidemiologią. Pasjonatka literatury pięknej i popularnonaukowej. W przyszłości chciałaby połączyć pracę lekarza weterynarii z prowadzeniem badań naukowych.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Najnowsze artykuły autora:

Może zainteresuje Cię również:

Jak zimno wpływa na krowy? Metaboliczna i produkcy

Jak niskie temperatury wpływają na fizjologię, metabolizm i

Krowy wyrażają ból mimiką pyska

Jedną z najważniejszych części zapewnienia zwierzętom dobros

Wzrasta pogłowie bydła w Polsce, ale spadają ceny

Według wstępnych danych pogłowie bydła w czerwcu 2019 r. lic