kojs

kps

CenyRolnicze
23 lipca 2021, Piątek.
Kursy walut wg NBP: USD USD - 3.8851 EUR EUR - 4.5747 GBP GBP - 5.3349 DKK DKK - 0.6150
Archiwum


23.07.2021 13:31 DRÓB, cena tuszki hurt: 6,20-7,60 zł/kg, średnia: 6,94 zł/kg (na podstawie informacji z 13 ubojni)

23.07.2021 MATIF: pszenica WRZ21-212,00 (+0,95%), kukurydza SIE21-259,00 (-0,67%), rzepak SIE21-532,00 (+0,57%) [euro/t]

23.07.2021 SPRZEDAM 300 TUCZNIKÓW, 125 kg, 58%, kuj.-pom., mogileński, 88-306, tel: 728 383 288

23.07.2021 SPRZEDAM 35 TUCZNIKÓW, 115 kg, 59%, mazowieckie, przasnyski, 06-300, tel: 502 272 722

19.07.2021 SPRZEDAM 36000 KURCZAKÓW BROJLERÓW, 2,80 kg, podkarp., kolbusz., 36-100, email: Kacperbogacz97@gmail.com

19.07.2021 SPRZEDAM 200 TON KUKURYDZY, transport firmowy, podlaskie, sokólski, 16-130, tel: 506 330 427

19.07.2021 KUPIĘ 3 BYCZKI MIĘSNE, import z Włoch, 100 kg, mazowieckie, radomski, 26-630, tel.: 789 099 572

18.07.2021 SPRZEDAM 150 TUCZNIKÓW, 130 kg, 59-62%, łódzkie, piotrkowski, 97-310, tel: 515 095 064

Dodaj komunikat

ph konrad

zm skiba

Metale ciężkie w warzywach i owocach: gdzie jest ich najwięcej?

Martyna Frątczak

Naukowcy z Polski zbadali poziom ołowiu i kadmu w wybranych gatunkach warzyw i owoców: jabłkach, gruszkach, winogronach, malinach, truskawkach, żurawinie, burakach, selerze, marchwi i pomidorach. Pod uwagę wzięli zarówno produkty świeże, jak i mrożone, suszone i przetworzone. W których z nich poziom niebezpiecznych pierwiastków został przekroczony?

Metale ciężkie wciąż słabo kontrolowane

Żywność dostępna na rynkach z założenia powinna być wolna od wszelkich zanieczyszczeń chemicznych, które stanowią zagrożenie dla zdrowia konsumentów. Odpowiadają za to nie tylko producenci żywności, ale również wszelkie organy i instytucje monitorujące jakość żywności. W Polsce taką funkcję pełni Państwowa Inspekcja Sanitarna.

Jednym z poważnych zagrożeń, które mogą czyhać na konsumentów w żywności jest zanieczyszczenie jej szkodliwymi metalami ciężkimi, takimi jak kadm i ołów. Limity bezpiecznej zawartości tych pierwiastków w żywności na terenie Unii Europejskiej (UE) określa kilka rozporządzeń, równocześnie jednak w większości państw UE nie prowadzi się regularnych, szczegółowych badań na temat tego, w jakich typach i jakiego pochodzenia żywności znajduje się najwięcej groźnych pierwiastków.

Ten ważny temat podjęli w swoich najnowszych badaniach naukowcy z Wydziału Nauk o Zdrowiu ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego we współpracy z Wydziałem Matematyki z Bloomsburg University of Pennsylvania.

Zbadali poziom zanieczyszczenia kadmem i ołowiem wybranych, dostępnych w Polsce i nie tylko, gatunków warzyw i owoców – w różnej postaci: produktów świeżych, mrożonych, suszonych i przetworzonych. Ich celem było określenie, które z warzyw i owoców są najbardziej skażone metalami ciężkimi i mogą stanowić realne zagrożenie dla spożywających je ludzi.

Które owoce i warzywa są najsilniej zanieczyszczone?

Badaniem objęto aż 370 próbek owoców i warzyw: jabłek, gruszek, winogron, malin, truskawek, żurawiny, oraz buraków, selera, marchwi i pomidorów. Zawartość metali ciężkich oznaczono w nich nowoczesną metodą absorpcyjnej spektrometrii atomowej.

Większość świeżych, mrożonych, suszonych i przetworzonych warzyw i owoców została zakupiona na polskim rynku. Wyjątkiem były niedostępne w sprzedaży w Polsce mrożone jabłka, żurawina, winogrona i gruszki. Wybrane do badań przetworzone owoce i warzywa miały postać 100% soku, kompotu, dżemu, marmolady lub były zakonserwowane w syropie lub marynacie.

Stwierdzono, że w 12 przebadanych próbkach warzyw i owoców zawartość kadmu przekraczała maksymalny, dopuszczalny na terenie UE poziom. Wśród próbek owoców niebezpieczny poziom kadmu znaleziono w: malinach mrożonych (122% dopuszczalnego poziomu kadmu) i truskawkach mrożonych (114% dopuszczalnego poziomu). Wśród warzyw zawartość kadmu została przekroczona w świeżych burakach (w 2 próbkach - 203% i 670% dopuszczalnego poziomu), mrożonej marchwi (113% dopuszczalnego poziomu), świeżym selerze (w 4 próbkach - 130%, 150%, 345% i 356% dopuszczalnego poziomu) oraz przetworzonych pomidorach (w 3 próbkach - 102%, 112 % i 134% dopuszczalnego poziomu).

Maksymalny dopuszczalny poziom ołowiu został przekroczony w 3 przebadanych próbkach żywności: w świeżym buraku (135% dopuszczalnego poziomu ołowiu), mrożonej marchwi (117% poziomu maksymalnego) i w pomidorach mrożonych (rekordowa próbka, w której stężenie ołowiu wyniosło 1074% dopuszczalnego poziomu).

Co zdrowsze: świeże, czy przetworzone?

Oficjalnie przyjęte dopuszczalne limity zawartości metali ciężkich w żywności są przydatnym wyznacznikiem jakości żywności, nie gwarantują jednak uniknięcia ekspozycji na szkodliwe substancje. Metale ciężkie, przyjmowane nawet w niskich dawkach, ale regularnie, przez wiele lat, mogą akumulować się w organiźmie człowieka i prowadzić w efekcie do przewlekłych, często trudnych do zdiagnozowania problemów zdrowotnych.

Z tego powodu warto również wiedzieć, w jakich warzywach i owocach i typach produktów znajduje się najwięcej zanieczyszczeń w obrębie dopuszczalnych limitów. W przypadku większości zbadanych owoców – jabłek, gruszek, malin i truskawek – największą zawartości kadmu i ołowiu znaleziono w produktach suszonych. Co ciekawe, w przypadku żurawiny największą zawartość kadmu znaleziono w świeżych owocach, największą zawartość ołowiu natomiast w produktach przetworzonych.

Świeże i suszone winogrona miały podobną zawartość kadmu. W przetworzonych winogronach znaleziono największą zawartość ołowiu. Zawartość kadmu była bardzo niska w produktach przetworzonych - z winogron, gruszek, malin i truskawek, a ołowiu w świeżych owocach – żurawinie, winogronach i gruszkach.

Zarówno w świeżych, jak i przetworzonych jabłkach znaleziono podobny, bardzo niskim poziom ołowiu. Co ciekawe, polskie jabłka wypadły bardzo korzystnie w porównaniu z jabłkami przebadanymi w innych państwach UE, w których reportowany poziom ołowiu był zazwyczaj dużo wyższy.

Najwyższe średnie stężenia kadmu znaleziono w świeżych warzywach – burakach i selerze, oraz w warzywach suszonych – marchwi i pomidorach. Najwięcej ołowiu oznaczono w warzywach mrożonych – burakach i pomidorach – oraz suszonych – marchwi i selerze.

W przypadku większości próbek najniższe średnie poziomy kadmu i ołowiu zaobserwowano w produktach przetworzonych (z buraków, marchwi i selera). Wyjątkiem były pomidory, z których najmniej zanieczyszczone okazały się świeże produkty.

Dlaczego metale ciężkie są groźne?

Zarówno kadm, jak i ołów mogą wywołać prawdziwe spustoszenie w organiźmie. Najbardziej wrażliwe są na nie nerki i wątroba, w których pierwiastki mogą się akumulować przez dłuższy czas. Kadm najczęściej powoduje uszkodzenia właśnie tych narządów – ale także płuc, kości oraz jąder. Może również inicjować procesy nowotworowe nerek, trzustki, prostaty i jąder.

Kadm ponadto negatywnie wpływa na pracę układu kostnego, zaburzając metabolizm jonów wapnia, magnezu, cynku, miedzi i żelaza. Z kolei ołów jest pierwiastkiem silnie neurotoksycznym. Wrażliwe na skutki ołowiu są zwłaszcza dzieci, u których zatrucie ołowiem może powodować zmiany w tkance mózgowej, objawiające się obniżeniem poziomu IQ, problemami z percepcją, koncentracją i nadpobudliwością. Przewlekła ekspozycja na ołów wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób neurodegeneracyjnych (wśród których znajduje się m.in. choroba Alzheimera).

Czy mamy się bać warzyw i owoców?

Eliminacja warzyw i owoców z diety nie ma najmniejszego sensu. Są bardzo ważnym jej elementem, którego brak przyniósłby więcej problemów zdrowotnych niż ewentualnych korzyści. Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dzienne spożycie owoców i warzyw dla osoby dorosłej powinno wynosić co najmniej 400 g, co oznacza dziennie około 5 porcji warzyw i owoców po 80 g na osobę.

Z pewnością jednak należy kłaść większy nacisk na regularne kontrolowanie poziomu zanieczyszczeń metalami ciężkimi w warzywach i owocach – nie tylko w produktach świeżych, ale również tych poddanych obróbce.

Zanieczyszczenie warzyw i owoców metalami ciężkimi może bardzo różnić się w zależności od ich pochodzenia i sezonu zbiorów. Metale ciężkie dostają się do warzyw i owoców m.in. wraz z wodą do nawadniania, nawozami, zanieczyszczeniami przemysłowymi gleby i powietrza. Różnice zawartości w różnych gatunkach i typach produktów wynikają z różnego pochodzenia geograficznego, zdolności danych roślin do akumulacji metali ciężkich oraz sposobu ich późniejszego przetwarzania. Jedynym sposobem oszacowania ryzyka związanego z zanieczyszeniem metalami ciężkimi warzyw i owoców jest więc jej regularne kontrolowanie.

 

Na podstawie:

Rusin, M., Domagalska, J., Rogala, D., Razzaghi, M., & Szymala, I. (2021). Concentration of cadmium and lead in vegetables and fruits. Scientific Reports11(1), 1-10.

Martyna Frątczak
Autor: Martyna Frątczak
Lekarz weterynarii Martyna Frątczak, absolwentka Wydziału Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Zainteresowana szeregiem zagadnień związanych z medycyną zwierząt, ekologią i epidemiologią, którymi zajmuje się na co dzień również we własnej pracy naukowej.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Najnowsze artykuły autora:

Loading comments...

Copyright © CenyRolnicze 2021. All rights reserved | Polityka prywatności i plików cookies | Regulamin serwisu