Dodaj ogłoszenie

CenyRolnicze
NOTOWANIA
06 grudnia 2019, Piątek.
Kursy walut: USD USD - 3,8500 EUR EUR - 4,2721 GBP GBP - 5,0527 DKK DKK - 0,5718
Archiwum
06.12.2019 12:05 DRÓB, cena tuszki w hurcie: 4,30 - 5,20 zł/kg, średnia: 4,78 zł/kg (na podstawie informacji z 13 ubojni) +++ +++ +++ 05.12.2019 MATIF: pszenica kons. GRU19 - 184,50 (- 0,40%), kukurydza STY20 - 164,75 (+ 0,15%), rzepak LUT20 - 394,50 (+ 0,57%) [euro/tona] +++ +++ +++

ASF: Jak chronić fermy przed owadami?

Martyna Frątczak

Po opublikowaniu przez nas artykułu dotyczącego potencjalnej roli komarów i much w roznoszeniu ASF pojawiło się wiele pytań i wątpliwości. Czy owady z wirusem ASF można porównać do komarów przenoszących malarię?

Czy mogą być one głównym powodem roznoszenia się wirusa? I czy da się w jakiś sposób zabezpieczyć przed nimi fermy?

Nie każdy wektor jest tak samo groźny

Na samym początku należy podkreślić, że zgodnie z obecnym stanem wiedzy przebadane dotychczas owady mogą być dla wirusa ASF jedynie wektorem mechanicznym. Należy odróżniać to pojęcie od wektora biologicznego.

Jak sama nazwa sugeruje, wektor mechaniczny to organizm (owad, kleszcz), który może przenieść w sobie wirusa wyłącznie w sposób mechaniczny – dosłownie zawlec go w swoim ciele lub na jego powierzchni z jednego miejsca w drugie. Wirus nie jest w stanie się w nim zadomowić i powielać, przebywa w wektorze mechanicznym tylko przez pewien, zazwyczaj krótki czas i traci po tym swoją infekcyjność.

Wektorem biologicznym jest natomiast owad lub kleszcz, w którym wirus może dowoli się namnażać i przebywać w nim przez bardzo długi okres. Wektory biologiczne są często konieczne do przetrwania patogenów w przyrodzie i stanowią ważne ogniwo w ich cyklu krążenia między różnymi gospodarzami – tak jest przykładowo w przypadku komarów i przenoszonej przez nie malarii.

Wirus ASF jest wybredny

Jednymi obecnie znanymi wektorami biologicznymi wirusa ASF są kleszcze miękkie z rodzaju Ornithodoros występujące w Afryce i na południu Europy.

Wirus ASF należy do bardzo specyficznych patogenów, co oznacza, że jest w stanie zainfekować organizmy tylko określonych gatunków i wyłącznie w ich tkankach przebywać przez długi okres i podjąć się w nich namnażania swoich kopii.

Z tego powodu może wywołać chorobę u świni i jej dzikich krewniaków, nie jest jednak w stanie wywołać infekcji u człowieka i innych gatunków.

Jego specyficzność dotyczy również wektorów. W chwili obecnej wszystko wskazuje na to, że kleszcze twarde (takie jak występujące w Polsce kleszcz łąkowy i kleszcz pospolity)owady latające są wyłącznie wektorami mechanicznymi.

Trzymajmy się faktów

W przypadku odkrycia obecności ASF w komarach i muchach na fermie w Estonii nie możemy jeszcze z całą pewnością potwierdzić, że owady te przeniosły lub mogłyby przenieść wirusa na zdrowe zwierzęta.

Wiemy, że były w stanie pobrać wirusa przebywając w otoczeniu zwierząt i mając kontakt ze skażoną materią organiczną. Prawdopodobnie stawały się dzięki temu wektorem mechanicznym, jednak potwierdzenie przynieść mogą wyłącznie kolejne badania.

Dużo więcej wiemy na temat przebadanej eksperymentalnie bolimuszki kleparki. W jej przypadku nie wiemy, czy w warunkach terenowych faktycznie miewa kontakt z ASF, dane z kontrolowanych badań pokazują jednak, jak wirus może zachować się w ciele muchy.

Muchy zakażone eksperymentalnie wirusem zakażały świnie i wywoływały u nich chorobę 25 godzin od kontaktu z ASF. Wirusa można było w nich wykryć jeszcze 2 dni później. Oznacza to, że bolimuszka, która pobrała krew z wirusem ASF mogłaby przenieść go na inne zwierzę wyłącznie w ciągu maksymalnie 3 dni.

Nie wiemy też, czy tylko jeden owad wystarczyłby do wywołania choroby. W eksperymencie świnie zakażały się ASF, gdy żywiło się na nich 30 owadów, lub gdy zjadały 20 owadów.

Warto trzymać rękę na pulsie

Eksperci zajmujący się badaniem potencjalnych wektorów dla ASF podkreślają, że ich zdaniem owady mogą mieć znaczenie w roznoszeniu choroby, ale na niewielką skalę. Nie można zapominać o tym, że ogromną rolę w rozwlekaniu zarazy odgrywają ludzie oraz dziki.

Jeśli ilość wirusa przenoszona mechanicznie w małym owadzie jest groźna, jak wielkim zagrożeniem będzie materia organiczna, którą można zawlec na butach, wraz z paszą i słomą z nieznanego źródła, lub wraz z dzikimi i domowymi zwierzętami włóczącymi się w pobliżu gospodarstwa?

Warto więc zachować rozsądek, lecz równocześnie nie bagatelizować żadnego potencjalnego źródła wirusa ASF. Owady również mogą mieć udział w epidemii choroby. W czasie kilkudziesięcioletniego zwalczania epidemii ASF w Hiszpani, która zakończyła się sukcesem w 1995 roku, metody zwalczania ASF nie różniły się w większości od zasad obecnie stosowanych w Polsce – ważnym wyjątkiem było to, że dodatkowo wkładano wysiłek w likwidację owadów i gryzoni na fermach, na których pojawiła się choroba.

Jak ochronić fermę przed owadami?

A więc co można zrobić, by chociaż w pewnym stopniu ochronić gospodarstwo przed owadami? Wiele standardowo stosowanych metod bioasekuracji może pomóc zmniejszyć ryzyko transmisji wirusa wraz z muchami czy komarami.

Według tego, co obecnie wiemy, owady mogą przenieść wirusa ASF wyłącznie w krótkim czasie od kontaktu z patogenem (np. po wypiciu krwi dzika zakażonego ASF). 

Z tego powodu bardzo ważne jest zapewnienie solidnego ogrodzenia wokół gospodarstwa i dbanie o porządek i czystość w jego otoczeniu, co utrzyma z dala od fermy dziki i inne zwierzęta, którymi mogły żywić się owady.

Odkrycie z Estonii pokazało, że nie tylko krwiopijne owady mogą pobrać wirusa ASF z otoczenia fermy – odkryto go w organizmie muchy domowej oraz w muszce Drosophila (do tego rodzaju należą muszki owocowe). Z tego powodu ważne jest zmniejszanie materii organicznej dostępnej dla owadów.

Możemy to osiągnąć przez utrzymywanie kontenerów ze zwłokami zwierząt w możliwym dużym oddaleniu od pomieszczeń z żywymi świniami, na ogrodzonym terenie z betonową podłogą. Podobną zasadę warto zastosować w przypadku pojemników na inne odpady. Wszystkie pojemniki z materią organiczną powinny być utrzymywane w dobrym stanie technicznym i zawsze dokładnie i szczelnie przykrywane.

Preparaty owadobójcze można rozważyć do włączenia przy rutynowej sanityzacji i dezynfekcji, pamiętając jednak o tym, że mogą być szkodliwe dla zwierząt.

Więcej o wektorach i rezerwuarach ASF:

Czy ASF przenoszą muchy? Wchodzimy w letni sezon epidemii. 

Czy kleszcze przenoszą ASF?

Padlina, padlinożercy i ASF

Krewniacy świni domowej i dzika i ich rola odgrywana w epidemii ASF

Martyna Frątczak
Autor: Martyna Frątczak
Martyna Frątczak, studentka Weterynarii, zainteresowana szeregiem zagadnień związanych z medycyną zwierząt, ekologią i epidemiologią. Pasjonatka literatury pięknej i popularnonaukowej. W przyszłości chciałaby połączyć pracę lekarza weterynarii z prowadzeniem badań naukowych.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Najnowsze artykuły autora:

3.25 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 (4 głosów)

Może zainteresuje Cię również:

Branża mięsna organizuje się, by zwalczać ASF. Spo

Wczoraj w godzinach popołudniowych w Warszawie podjęto decyz

Krzyk rolników z Wielkopolski, którego rządzący ni

- Rządzący nawijają nam tylko makaron na uszy. Ostatnio mini

ASF w Wielkopolsce potwierdzony. Powiat wolsztyńsk

- Niestety, właśnie wróciłem z Wojewódzkiego Zespołu Zarządz