kps

kojs

CenyRolnicze
27 stycznia 2023, Piątek.
Kursy walut wg NBP: USD USD - 4.3252 EUR EUR - 4.7076 GBP GBP - 5.3505 DKK DKK - 0.6329
Archiwum


27.01.2023 13:49 DRÓB, cena tuszki hurt: 7,70-8,70 zł/kg, średnia: 8,16 zł/kg (na podstawie informacji z 11 ubojni)

27.01.2023 MATIF: pszenica MAR23: 286,00 (-0,95%), kukurydza MAR23: 278,75 (+0,09%), rzepak LUT23: 544,25 (-0,32%)

26.01.2023 SPRZEDAM 1250 T PSZENICY PASZ., transport firmowy, śląskie, mikołowski, 43-195, tel.: 502 340 351

26.01.2023 SPRZEDAM 30 T PSZENICY KONS., transport firmowy, warmińsko-mazurskie, olecki, 19-404, tel.: 592 171 887

25.01.2023 SPRZEDAM 22 BYKI, mięsny, 650 kg, podlaskie, kolneński, 18-500, tel.: 509 821 583

25.01.2023 SPRZEDAM 9 BYKÓW, mięsny, 750 kg, mazowieckie, radomski, 26-660, tel.: 783 019 812

25.01.2023 SPRZEDAM 30 JAJ, rozmiar M, podkarpackie, brzozowski, 36-207, tel.: 731 360 944

25.01.2023 SPRZEDAM 2 BYKI, mieszaniec, 400 kg, kujawsko-pomorskie, golubsko-dobrzyński, 87-404, tel.: 669 006 093

24.01.2023 SPRZEDAM 35000 KURCZAKÓW BROJLERÓW, 2.8 kg, lubelskie, lubartowski, 21-109, tel.: 501 385 579

23.01.2023 KUPIĘ 40 WARLCHAKÓW KRAJOWYCH, 20 kg, kujawsko-pomorskie, aleksandrowski, 87-704, tel.: 669 612 707

23.01.2023 SPRZEDAM 4 BYKI, mięsny, 800 kg, wielkopolskie, pleszewski, 63-308, tel.: 783 998 470

23.01.2023 KUPIĘ 10 JAŁÓWECZEK, hf, 70-90 kg, podlaskie, białostocki, 16-080, tel.: 510 315 910

23.01.2023 SPRZEDAM 80-90 T PSZENICY KONS., transport firmowy, małopolskie, proszowicki, 32-107, tel.: 787 299 815

23.01.2023 SPRZEDAM 14 BYKÓW, hf, 650 kg, pomorskie, sztumski, 82-410, tel.: 664 753 011

22.01.2023 SPRZEDAM 7 T ŻYTA KONS., transport firmowy, mazowieckie, ostrołecki, 07-440, tel.: 511 349 829

22.01.2023 SPRZEDAM 100 T RZEPAKU, transport firmowy, małopolskie, miechowski, 32-075, tel.: 606 324 378

Dodaj komunikat

kowalczyk

kowalczyk

Wyścig zbrojeń: gąsiorek i kukułka

Redakcja
Pasożyt - kukułka. Fot. Piotr Szewczyk

Pasożytnictwo lęgowe jest zjawiskiem dobrze znanym w ptasim świecie. Powszechnymi przykładami takich pasożytów są kukułkowate, których na świecie żyje aż 140 gatunków, ale w Polsce tylko jeden, za to świetnie znany gatunek, kukułka zwyczajna Cuculus canorus.

 

Od dziesiątek lat badacze zastanawiają się nad tym, dlaczego niektóre gatunki świetnie rozpoznają podrzucane do ich gniazd kukułcze jaja, a inne zupełnie sobie z tym nie radzą i akceptują pasożyta. Po raz kolejny z zagadnieniem zmierzyli się naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu: prof. Piotr Tryjanowski i jego student Mariusz Janowski, Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach: prof. Artur Goławski oraz Uniwersytetu w Cambridge: prof. Tim Sparks.

 

Kukułki podrzucają jaja, które imitują jaja gospodarza, ale część gatunków – gospodarzy wykształciła skuteczne mechanizmy obronne. Ptaki mogą usuwać podłożone jajo, opuszczać lęg, czy budować nowe gniazdo zabudowując stare. W niektórych przypadkach dochodzi więc do straty lęgu gospodarza, ale rozród kukułki też zostaje zahamowany. Niektóre gatunki – gospodarze, potrafią nawet składać jaja o tak specyficznym wyglądzie, że utrudnia to kukułce skuteczne podłożenie swojego jaja.

 

A jak to robi dzierzba gąsiorek? Jeszcze 40-50 lat temu gatunek ten należał do podstawowych gospodarzy kukułki, a stopień zapasożycenia jego gniazd sięgał nawet 5%. W ostatnich latach notuje się jednak jedynie pojedyncze przypadki tego zjawiska. Wiele wskazuje na to, iż dzierzby nauczyły się rozpoznawać jaja kukułki i usuwają je, co skutecznie doprowadziło do zmniejszenia strat w lęgach wywołanych pasożytnictwem gniazdowym. Potwierdzano to nie tylko monitorując gniazda dzierzb, ale wykonując eksperymenty manipulacyjne. Jednakże, prowadzone badania w większości przypadków ograniczały się jednak tylko do podkładania sztucznych jaj i obserwacji efektu usuwania jaja. Polscy badacze stwierdzili jednak, iż samo podrzucanie jaj przez badaczy, choć to metodyczny standard, zupełnie nie oddaje stopnia komplikacji zjawiska. Przecież w terenie gąsiorek, jak i inny potencjalny pasożyt, nie od razu odnotowują dodatkowe jajo w gnieździe, ale przecież wcześniej także widzą i słyszą kukułkę.

 

Badacze chcieli więc sprawdzić, czy stopień rozpoznawania i usuwania jaj kukułki jest powiązany z wyraźnie zaznaczoną obecnością pasożyta w okolicach gniazdach dzierzb. W tym celu znalezione lęgi gąsiorka podzieli na dwie grupy. W pierwszej grupie podkładano wyłącznie sztuczne jajo imitujące jajo kukułki, a w drugiej grupie, oprócz sztucznego jaja prezentowano też manekina kukułki wraz z charakterystycznym głosem samca, odtwarzanym ze specjalnych głośniczków. Badania prowadzono w Wielkopolsce i Podlasiu.

 

Gąsiorki, już po 5 dniach, usunęły sztuczne jaja aż z 90% gniazd, co potwierdza, że gatunek ten bardzo dobrze identyfikuje obce jaja w swoim gnieździe. Inny rodzaj obrony przed pasożytnictwem, jakim jest opuszczenie lęgu nastąpił w 1,5% lęgów, a sztuczne jajo zostało zaakceptowane w tylko 8,5% ze 130 lęgów poddanych eksperymentom. Co najważniejsze, w lęgach, przy których prezentowano manekina kukułki zostało usuniętych więcej jaj w porównaniu z lęgami, gdzie tylko podkładano sztuczne jajo.

 

Gąsiorki rozpoznają kukułkę; agresja dzierzb w kierunku manekina kukułki dotyczyła ponad 70% lęgów, a częściej agresywne były samce niż samice. Jednakże, na te wyniki duży wpływ miał obszar badań, co sugeruje pewne lokalne schematy zachowań względem pasożyta.

 

Dzierzby to silne i bardzo inteligentne ptaki i radzą sobie z kukułką całkiem nieźle, czy odwołując się do teorii ewolucyjnej, wyraźnie zwyciężają w „wyścigu zbrojeń” z kukułkami.  Czy podobnie jednak radzą sobie inne gatunki, np. trzcinniczki czy świergotki, mniej inteligentne i słabsze fizycznie, a przez to bardziej podatne na pasożytnictwo lęgowe? – Sami pewnie tej zagadki nie rozwiążemy, bo od lat fascynują nas właśnie dzierzby, ale chętnie zobaczymy badania innych badaczy i oczywiście odwołania się do naszej pracy – zgodnie dodają prof. Goławski i prof. Tryjanowski.

 

Opisywane wyniki można znaleźć na stronie czasopisma Acta Ethologica – praca dostępna dla każdego w systemie open access: Tryjanowski P., Goławski A., Janowski M., Sparks T.H. 2021. Does experimentally simulated presence of cuckoo (Cuculus canorus) affect egg rejection and breeding success in the red-backed shrike (Lanius collurio)? Acta Ethologica - kliknij. 

 

dzierzba gasiorek cenyrolnicze agroekosystem

… i gospodarz – dzierzba gąsiorek. Fot. Artur Goławski

 

Loading comments...

POLECAMY


Copyright © CenyRolnicze 2021. All rights reserved | Polityka prywatności i plików cookies | Regulamin serwisu