Dodaj ogłoszenie

CenyRolnicze
NOTOWANIA
26 listopada 2020, Czwartek.
Kursy walut: USD USD - 3.7586 EUR EUR - 4.4742 GBP GBP - 5.0221 DKK DKK - 0.6012
Archiwum
26.11.2020 MATIF: pszenica kons. GRU20 - 211,50 (+ 0,24%), kukurydza STY21 - 194,50 (0,00%), rzepak LUT21 - 410,25 (- 0,61%) [euro/tona] +++ +++ +++ 25.11.2020 12:31 DRÓB, cena tuszki w hurcie: 2,92 - 4,00 zł/kg, średnia: 3,26 zł/kg (na podstawie informacji z 15 ubojni) +++ +++ +++ +++ +++ +++

Nekropolie bogate w ptaki

prof. Piotr Tryjanowski

Cmentarze są często pięknymi fragmentami i stałym elementem naszych miast, ale też osiedli wiejskich. Podobnie jak parki, skwery i trawniki także podlegają presji ze strony zarządców zieleni, spacerowiczów. Czy wykorzystanie cmentarzy przez ptaki – stanowiące świetne wskaźniki jakości środowiska – jest takie jak parków? Pytanie wcale nie jest bezzasadne, bowiem w podręcznikach i pracach naukowych, często różnej jakości zieleń miejska jest po prostu wrzucana do jednaj kategorii. A szkoda, bo jak zgodnie podkreślają autorzy wielu prac, możemy wprost mówić o wyjątkowości cmentarzy.

 

Metaanaliza danych ze Środkowej Europy wskazała, że awifauna (skład i struktura populacji ptasich) różni się pomiędzy parkami a cmentarzami, nawet jeśli kontroluje się efekt wielkości obiektu. Wynika to z tego, że na cmentarzach poza zielenią ważnym ich składnikiem są grobowce i budynki sakralne, co stwarza kolejne mikrosiedliska do zakładania gniazd i zbierania pokarmu. Z drugiej strony częstsze porządkowanie powoduje, że na cmentarzach mamy znacznie mniejszą liczbę gatunków gniazdujących na ziemi i nisko nad ziemią, np. pokrzewek i słowików. Wyjątkowo „cmentarnym” gatunkiem jest choćby ciepłolubny kulczyk, bliski krewniak kanarka.

 

Warto podkreślić, że cmentarze Polski, Czech i Słowacji – są dość wyjątkowe na tle innych nekropolii świata, co zapewne związane jest z innym modelem religijności i kontynuowanym tradycyjnym sposobem pochówku. Tam, gdzie grobowce zastępowane są przez tzw. pola urnowe ptaków jest zasadniczo mniej.

 

Jednak wpływ na występowanie i zachowania ptaków na cmentarzach wynikają nie tylko z obecności wskazanych mikrosiedlisk, ale też innego niż w parkach zachowania ludzi. Można powiedzieć, że ludzie spacerujący po terenie cmentarza są bardziej refleksyjni, wolniej się poruszają i znacznie rzadziej w towarzystwie czworonogów. Ptaki bardzo szybko rozpoznają te inne zachowania ludzi i szybko się do nich adoptują. Na cmentarzach staja się bardziej ufne i pozwalają się obserwować z bliższej odległości.

 

Cmentarze są ważne dla ptaków w okresie pozalęgowym. Stanowią na przykład miejsca zimowania gawronów, a w kępach świerków uwielbiają spędzać dzienny czas sowy uszatki. Na wsiach cmentarze często położone są na wzgórzach, za wsią, więc roztacza się z nich widok na okoliczne pola. To też doskonałe warunki na dokonywanie obserwacji. Osobiście uwielbiam odwiedzać cmentarze, w zasadzie we wszystkich miejscowościach, gdzie bywam, w kraju i za granica, staram się znaleźć czas na odwiedzenie nekropolii – doskonałe miejsce i na szerszą refleksję nad przemijaniem, jak i na dokonanie obserwacji ornitologicznych.

 

Fotografie:

 

figura cmentarz slimak cenyrolnicze pl

krzyz cenyrolnicze cmentarz

cmentarz nagrobki cenyrolnicze pl

 

Literatura zasadnicza

Morelli, F., Mikula, P., Benedetti, Y., Bussière, R., & Tryjanowski, P. (2018). Cemeteries support avian diversity likewise urban parks in European cities: Assessing taxonomic, evolutionary and functional diversity. Urban Forestry & Urban Greening36, 90-99.

Morelli, F., Mikula, P., Benedetti, Y., Bussière, R., Jerzak, L., & Tryjanowski, P. (2018). Escape behaviour of birds in urban parks and cemeteries across Europe: Evidence of behavioural adaptation to human activity. Science of the total environment631, 803-810.

Tryjanowski, P., Morelli, F., Mikula, P., Krištín, A., Indykiewicz, P., Grzywaczewski, G., ... & Jerzak, L. (2017). Bird diversity in urban green space: A large-scale analysis of differences between parks and cemeteries in Central Europe. Urban Forestry & Urban Greening27, 264-271.

Literatura uzupełniająca

Čanády, A., & Mošanský, L. (2017). Public Cemetery as a biodiversity hotspot for birds and mammals in the urban environment of Kosice city (Slovakia). Zoology and Ecology27(3-4), 185-195.

Löki, V., Deák, B., Lukács, A. B., & Molnár, A. (2019). Biodiversity potential of burial places–a review on the flora and fauna of cemeteries and churchyards. Global Ecology and Conservation18, e00614.

prof. Piotr Tryjanowski
Autor: prof. Piotr Tryjanowski
Dyrektor Instytutu Zoologii w Poznaniu; zajmuje się funkcjonowanie krajobrazu rolniczego. Bada przede wszystkim ptaki, płazy i ssaki. Szczególnie zainteresowany interakcjami zwierząt dzikich i udomowionych. Miłośnik tradycyjnego pasterstwa, owiec, serów i win Środkowej Europy.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.   Wszystkie artykuły autora
Najnowsze artykuły autora:

Może zainteresuje Cię również:

Przyrody ratowanie ginem wspomagane!

Przemysł alkoholowy w ostatnich latach włącza się w kampanie

Ptasie trele (nie tylko na listopadowe dni)

Dlaczego jesienią czujemy się tak jakoś podlej? Dlaczego z n

Gniazda orlików magnesem dla innych zwierząt

W dyskusjach o potrzebie ochrony ptaków drapieżnych zwykle p