Dodaj ogłoszenie

CenyRolnicze
NOTOWANIA
26 maja 2020, Wtorek.
Kursy walut: USD USD - 4,0885 EUR EUR - 4,4800 GBP GBP - 5,0298 DKK DKK - 0,6009
Archiwum
25.05.2020 MATIF: pszenica kons. WRZ20 - 189,25 (+ 0,53%), kukurydza CZE20 - 167,75 (- 0,89%), rzepak SIE20 - 373,75 (- 0,47%) [euro/tona] +++ +++ +++ 25.05.2020 12:58 DRÓB, cena tuszki w hurcie: 3,90 - 4,60 zł/kg, średnia: 4,25 zł/kg (na podstawie informacji z 13 ubojni) +++ +++ +++ +++

Kompost i obornik w rolnictwie ekologicznym

Daria Kosmala

Aby przedstawić rolę kompostu i obornika w gospodarstwie ekologicznym, na początku należy wyjaśnić istotę ekologicznego sposobu gospodarowania. Głównym jego celem jest wytworzenie żywności o jak najwyższej jakości przy równoczesnej ochronie zasobów naturalnych, różnorodności biologicznej i maksymalizacji wykorzystania naturalnych substancji i procesów. Najważniejszym aspektem produkcji jest możliwie jak najbardziej zamknięty obieg materii, przy minimalizacji nakładów zewnętrznych środków do produkcji takich jak nawozy czy pestycydy. W artykule skupię uwagę na dwóch najważniejszych nawozach naturalnych: kompoście i oborniku.

 

Roślina potrzebuje pokarmu
 

Bez stosowania nawozów gleba z uprawy na uprawę stawałaby się coraz bardziej uboga w składniki pokarmowe, te które stopniowo są konsumowane przez rośliny. Dla uzupełnienia tych strat konieczne jest zatem regularne nawożenie. Nawozy naturalne takie jak: obornik, gnojowica, guano, kompost, nawozy zielone i resztki pożniwne pozwalają na przywrócenie ziemi pobranych składników oraz zwiększają jej urodzajność. To, ile nawozu należy zastosować zależy odindywidualnych potrzeb nawozowych każdej rośliny, zasobności gleby w poszczególne składniki i umiejętności zbilansowania dawki. Pomaga tutaj analiza gleby, której wykonanie można zlecić w okręgowych stacjach chemiczno - rolniczych. Analiza taka obejmuje określenie odczynu gleby (pH), potrzeb wapnowania, a także zasobności gleb w przyswajalne formy fosforu, potasu oraz magnezu. Dostarczenie odpowiedniej ilości składników zapewnić mogą nawozy naturalne.

 

Kompost

 

To nawóz organiczny wytwarzany głównie z resztek roślinnych i nawozów zwierzęcych oraz gleby. Dzięki niemu w pełni wykorzystujemy odpady pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Kompost to najlepszy pełnowartościowy nawóz, zawierający próchnicę i biokatalizatory niezbędne do poprawy właściwości gleby. Jest podstawowym nawozem stosowanym w produkcji ekologicznej. Prawie każdy może wyprodukować go samemu. Do najważniejszych zalet ekologicznego kompostu zalicza się wymienione wcześniej: zwiększenie ilości składników pokarmowych, wzbogacenie gleby w próchnicę, utrzymanie oraz podnoszenie jej żyzności i urodzajności. Pośrednimi zaletami omawianego nawozu naturalnego są: zwiększenie pojemności wodnej i powietrznej gleby (staje się przewiewna i pulchna), poprawa wzrostu i rozwoju roślin. W zależności od metody produkcji kompostu można wyróżnić jego klika rodzajów:

 

Biohumus (wermikompost)- będący odchodami dżdżownicy kompostowej znanej powszechnie jako dżdżownica kalifornijska. Substancja organiczna poddana kompostowaniu jest trawiona przez nią, a odchody stanowią bardzo wysoką wartość nawozową. Bardzo szybko jest wchłaniana przez roślinę. Stanowi też bardzo duży czynnik aktywujący procesy mikrobiologiczne w glebie.

 

Kompost biodynamiczny- do surowców takich jak obornik czy odpady gospodarskie dodaje się w odpowiedniej proporcji specjalne preparaty przygotowane z ziół. Ich przyrządzenie i skład opierają się o zasady rolnictwa biodynamicznego.

 

Kompost beztlenowy - jest stosunkowo prosty w przygotowaniu. Przy produkcji tego kompostu wykorzystywane są worki polietylenowe (pojemność 100- 150l), które napełnia się resztkami roślinnymi. Dodaje się następnie gnojowicę i wapno dla zneutralizowania kwasów, a następnie zamyka i pozostawia na okres około 1 roku.

 

Ziemia gnojowa – kompost wytworzony z czystego obornika, który jest bardzo bogaty w składniki pokarmowe.

 

Ziemia kompostowa – kompost wytworzony z udziałem gliny lub piasku.

 

Proces kompostowania polega na rozkładzie materii organicznej za pośrednictwem drobnoustrojów glebowych. Głównymi wymogami, które muszą zostać spełnione przy zakładaniu kompostu są: zastosowanie zaszczepki, dobre nawilżenie pryzmy oraz jej napowietrzenie i odpowiedni stosunek węgla do azotu. Bardzo ważnym aspektem jest odpowiednia temperatura oraz wilgotność pryzmy kompostowej. W zależności od temperatury szybkość rozkładu materii także ulega zmianie.

 

Obornik

 

Do najczęściej stosowanych nawozów w gospodarstwach ekologicznych zalicza się także obornik. Jego wartość jest zależna od np. gatunku hodowanych zwierząt czy systemu ich żywienia oraz rodzaju ściółki. Także tutaj wyróżniamy kilka rodzajów takiego nawozu:

 

Obornik bydlęcy – stosuje się go na różnych glebach, ale głównie polecany jest na podłoża piaszczyste, w których składniki pokarmowe szybko są wymywane. Jest zasobny w potas.

 

Obornik koński – powoduje szybkie ogrzewanie gleby (to nie zawsze jest korzystny proces), można go stosować na gleby ciężkie i lekkie.

 

Obornik świński – jest dobrym rozwiązaniem na podłoża piaszczyste, w uprawie roślin wytwarzających dużą ilość zielonej masy, jest zasobny w azot.

 

Obornik kurzy – zwykle stosowany jest jako dodatek do innych nawozów lub składnik pryzmy kompostowej. Zawiera bardzo dużą ilość azotu i przy jego stosowaniu może zajść ryzyko przenawożenia roślin. Zaleca się go rozcieńczać.

 

Obornik dostarcza roślinom podstawowych składników pokarmowych takich jak azot, fosfor i potas. Oprócz tego zawiera wszystkie niezbędne do wzrostu rośliny mikroelementy nie zawsze dostarczane przez rolnika w postaci nawozów mineralnych. Obornik rozłożony i przekopany z glebą (optymalnie na głębokości 15-20 cm) wpływa ponadto na tworzenie próchnicy. Na jakość obornika wpływa sposób jego przechowywania. Nieodpowiedni może powodować straty w wysokości nawet 40-50% składników w nim zawartych. Żeby temu zapobiec obornik powinien być składowany w długich, niskich, ubitych pryzmach na specjalnie utwardzonych płytach. Ze względu na ryzyko wymycia składników do środowiska nawozów naturalnych nie należy stosować go na gleby zalane wodą, podtopione, pokryte warstwą śniegu czy zamarznięte. Powinna być zachowana także odpowiednia odległość od zbiorników.

 

rozruztnik obornika pixabay cenyrolnicze pl

 
Kiedy stosować obornik i kompost

 

Kompost możemy stosować przez cały rok, z wyjątkiem zimy. Optymalnym terminem jest jesień (listopad). Nawożenie kompostem w tym terminie związane jest z jego niecałkowitą dojrzałością, co pozwala na rozkład reszty materii w minusowych temperaturach oraz wykorzystanie w pełni już dojrzałego kompostu wczesną wiosną. Drugim optymalnym terminem stosowania jest wiosna, kiedy masa kompostowa jest już w pełni dojrzała. Optymalnym terminem nawożenia obornikiem roślin i gleb jest wiosna, jednak dotyczy to gleb lekkich, natomiast na glebach ciężkich – zwięzłych, optymalnym terminem stosowania obornika jest późna jesień. Natomiast najlepszym terminem stosowania obornika na użytki zielone jest końcowy okres wegetacji roślin, czyli późna jesień

 

Podsumowanie

 

W gospodarstwach ekologicznych (w porównaniu z gospodarstwami konwencjonalnymi) wymagany jest większy nakład pracy oraz dużo bardziej skrupulatne działania w wykonywaniu odpowiednich zabiegów agrotechnicznych. Decydując się na prowadzenie uprawy i hodowli ekologicznej, w pierwszym kroku należy wykonać badania odczynu oraz zasobności gleby w składniki pokarmowe. Wymienione analizy wykonujemy w celu podniesienia żyzności oraz urodzajności gleby do właściwego poziomu poprzez stosowanie nawozów naturalnych dozwolonych w gospodarstwach ekologicznych.

 

Bibliografia:

Kowalska, A. (2010). Jakość i konkurencyjność w rolnictwie ekologicznym. Difin SA.

Golinowska, M. (2013). Rozwój rolnictwa ekologicznego. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu126.

www.wodr.poznan.pl

www.odr.pl

www.cdr.gov.pl

 

***

 

Komentarz działu One Health -  dr inż. Stanisław Świtek

 

Artykuł p. Darii Kosmali powstał w ramach przedmiotu: Ochrona Upraw Ekologicznych realizowanego na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu.

 

Nawozy naturalne takie jak obornik czy kompost są nie do zastąpienia zarówno w rolnictwie ekologicznym jak i konwencjonalnym. Dostarczają wszelkich niezbędnych składników pokarmowych roślinie, zwiększają poziom materii organicznej w glebie, wreszcie aktywują życie mikrobiologiczne. Stosowane nieodpowiednio i w nadmiernej ilości mogą jednak powodować negatywne konsekwencje dla środowiska, głównie z powodu przedostawania się pierwiastków biogennych – azotu i fosforu do wód. Wymienione nawozy naturalne są szczególnie cenne w rolnictwie ekologicznym ze względu na brak możliwości stosowania w nim nawozów sztucznych. To też powód dla którego gospodarstwo ekologiczne (ale nie tylko) powinno zajmować się zarówno produkcją roślinną i jak i zwierzęcą. Uprawiane rośliny na polu dostarczają ziarno do wykorzystania przez człowieka, stanowią pokarm dla zwierząt i są źródłem ściółki (słoma) wykorzystywanej do ścielenia stanowisk gdzie przebywają zwierzęta. Ubocznym zaś produktem posiadania zwierząt jest np. obornik czyli  mieszanka odchodów zwierząt i ściółki, który stanowi świetny nawóz dla uprawianych roślin. Dzięki takiemu obiegowi materii zyskuje rolnik,  konsument oraz środowisko. Wszystko zgodnie z ideą One Health.

Daria Kosmala
Autor: Daria Kosmala
Studentka rolnictwa na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Naukowo interesuje się szeroko pojętym rolnictwem – od agrotechniki po herbologię i fitopatologię. Przyszłość wiąże z pracą w branży rolniczej związanej z uprawą i ochroną roślin. Jej wielką pasją jest muzyka, gra na gitarze oraz śpiewa. Czas wolny spędza aktywnie – sportowo – oraz uwielbia gotować.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Może zainteresuje Cię również:

Greenpeace pisze do ministra Ardanowskiego. Postul

Organizacja Greenpeace zwróciła się do ministra rolnictwa z

Ukrył marihuanę w pryzmie obornika

Na terenie posesji należącej do mieszkańca gminy Adamów (woj

Szwedzkie miasto rozrzuca obornik w parku, aby ods

Wiele państw i miast na całym świecie podejmuje radykalne kr