Dodaj ogłoszenie

CenyRolnicze
NOTOWANIA
14 listopada 2018, Środa.
Kursy walut: USD USD - 3,8114 EUR EUR - 4,2954 GBP GBP - 4,9424 DKK DKK - 0,5757
Archiwum
14.11.2018 MATIF: pszenica kons. GRU18 - 201,00 (- 0,37%), kukurydza STY19 - 174,75 (+ 0,43%), rzepak LUT19 - 376,00 (- 0,46%) [euro/tona] +++ +++ +++ 14.11.2018 13.14 DRÓB, cena tuszki w hurcie: 4,20 - 4,90 zł/kg, średnia: 4,53 zł/kg (na podstawie informacji z 12 ubojni) +++ +++ +++

Wilk w mediach - jak cię piszą, tak cię widzą

Martyna Frątczak

Dynamikę tego, jak postrzegamy wilki i co sprawia, że chcemy je chronić lub bezlitośnie eliminować prześledzić można w mediach. Najnowsza opublikowana analiza dotyczy zmieniającego się obrazu wilka w Ameryce Północnej na przestrzeni ostatniego półwiecza.

 

Różne oblicza

 

Sposób przedstawiania dużych drapieżników w mediach nie tylko odzwierciedla ich społeczny odbiór i poglądy na ich temat, sam w sobie odgrywa także bardzo ważną rolę w kształtowaniu tego obrazu i ma wpływ na obalanie lub utwierdzanie stereotypów. Każdy, kto chociaż pobieżnie śledzi pojawiające się w ostatnich miesiącach popularne medialne tematy, z pewnością natrafił na artykuły opisujące mrożące krew w żyłach historie z udziałem wilków, napisane sensacyjnym tonem i nie grzeszące wiarygodnością. Jednak nie zawsze i nie wszędzie przedstawia się w ten sposób wilka, czy inne gatunki drapieżników. Są one zwierzętami budzącymi bardzo skrajne emocje i skojarzenia. Z jednej strony mogą zagrażać bezpieczeństwu ludzi i utrzymywanym przez niego zwierzętom, co w wielu miejscach świata napędza ich eradykację, z drugiej strony natomiast są istotami budzącymi podziw i zapewniającymi szereg korzyści, z których wymienić można eliminowanie z populacji dzikich zwierząt osobników chorych, usuwanie padliny, zmniejszanie liczby zwierząt niszczących uprawy czy uatrakcyjnianie danych obszarów dla turystyki. Postrzeganie wad i zalet płynących z koegzystencji z dużymi drapieżnikami jest dodatkowo bardzo odmienne w różnych grupach społecznych. Ludzie żyjący blisko wilków, a zwłaszcza ci utrzymujący zwierzęta gospodarskie, ponoszą znacznie większe ryzyko negatywnych skutków obecności tych drapieżników, niż osoby żyjące z dala od nich. Z drugiej strony niektórzy nauczyli się wykorzystywać wilki w celach zarobkowych i korzystać z ich bytności, szczególnie na obszarach atrakcyjnych turystycznie. Tak płynny obraz gatunku stanowi bardzo duże wyzwanie dla jego ochrony, utrudnia także wprowadzenie jednolitych przepisów prawnych jej dotyczących. Zrozumienie opinii publicznej i zjawisk wpływających na jej kształtowanie może być kluczowe dla rozwiązania nieustającego konfliktu ludzi z dużymi drapieżnikami. 

 

Archiwum relacji

 

Dotychczas przeprowadzono tylko kilka badań skupiających się na obrazie zwierząt drapieżnych w mediach, polegających na przeczesywaniu ogromnych zasobów artykułów i doniesień i wiązaniu znalezionych tematów z przełomowymi wydarzeniami z danego okresu. Analiza opublikowana w 2013 roku przedstawiła wyniki przeszukania 187 artykułów prasowych wydanych w ciągu 10 lat w Indiach, dotyczących lamparta – zaobserwowano w niej ogromną zmianę w przedstawianiu wielkiego kota, od obrazu neutralnego, przez obraz krwiożerczego szkodnika, po obraz ofiary ludzkiej działalności. Okres publikacji artykułów zbiegał się w czasie z działaniami mającymi na celu zredukowanie konfliktu ludzi z lampartem. Takie badania pozwalają na szersze spojrzenie na problem relacji z drapieżnikami i to, co na nią najsilniej wpływa. Najświeższa analiza dotyczy obrazu medialnego wilka w gazetach wydawanych na przestrzeni ostatnich 55 lat (od roku 1960 do 2015) wśród społeczności stanu Idaho, położonego na północnym zachodzie Stanów Zjednoczonych. Wybrane czasopisma stanowią źródło dające spośród wszystkich dostępnych możliwość najdłuższego prześledzenia wstecz zachodzących zmian w postrzeganiu zwierzęcia. Idaho jest bardzo ciekawym miejscem do ich zaobserwowania, ponieważ wśród ludzi tam żyjących od dawna toczy się zacięta debata dotycząca koegzystencji z wilkami. W połowie lat 90. w Idaho dokonano reintrodukcji wilka, celowo wprowadzając zwierzęta na tereny, z których wcześniej zostały wytępione, jednak już 20 lat później radykalnie zmieniono politykę zarządzania ich populacją.

 

Jakie nagłówki dla wilka?

 

Główne tematy dotyczące wilka podzielono na kilka kategorii – polityka, myślistwo, status wilka, zarządzanie i regeneracja populacji oraz konflikt - związanych z najważniejszymi wydarzeniami, mającymi wpływ na pojawianie się drapieżnika w czasopismach. Te związane z polityką najczęściej dotyczyły opisu amerykańskiej ustawy o zagrożonych gatunkach czy poglądów reprezentowanych przez różne opcje polityczne. Tematy myśliwskie zawierały informacje i wskazówki na temat polowań na wilki, oraz tego jak wilki wpływają na populacje innych zwierząt łownych. Artykuły dotyczące statusu zwierzęcia stanowiły opis jego biologicznego znaczenia, stanu populacji, jej lokalizacji oraz liczebności. Tematyka zarządzania obejmowała informacje o planach dotyczących wilka i podejmowanych lub proponowanych działaniach odnośnie jego populacji. Pozostałe dwie kategorie dotyczyły opisu procesu reintrodukcji wilka i tego jak zwierzęta radzą sobie z powrotem na dawne obszary występowania oraz donosów związanych z konfliktami z drapieżnikiem, artykułów na temat atakowania zwierząt gospodarskich i jego negatywnego postrzegania przez hodowców. Artykuły związane z polityką i myślistwem wzrosły w liczbie i znaczeniu ponad trzykrotnie w ciągu ostatnich 20 lat, tuż po reintrodukcji wilka. Generalnie, okres przed wprowadzeniem zwierząt na tereny Idaho i ten po radykalnie różnią się tematyką i podejściem do zwierzęcia. Tematy związane z polowaniem na wilka zyskały na wadze i popularności po ogłoszeniu w 2009 roku, że wilk szary nie jest już zwierzęciem zagrożonym wyginięciem na terenie stanu. Równocześnie do tego momentu stale rosnąca populacja zwierzęcia zaczęła zmniejszać swoją liczebność.

 

Złożony obraz

 

Wyniki są szczególnie ciekawe ze względu na to, że tą różnorodność tematyki dotyczącej wilka znaleziono w jednym źródle, jakim jest czasopismo lokalnie wydawane w Idaho. Możnaby się spodziewać, że będzie ono dość jednolite pod względem przedstawienia wilka, na przykład skupiające się wyłącznie na konflikcie farmerów z drapieżnikiem, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że grono czytelników żyje w bardzo bliskim sąsiedztwie zwierząt. Jednak przedstawione wyniki pokazują, że obraz tych zwierząt jest zniuansowany i złożony nawet w lokalnych mediach. Znaczny wzrost populacji drapieżnika, połączony z większą liczbą przypadków ataku na zwierzęta gospodarskie spowodował zamilknięcie na tematy dotyczące biologii i skuteczności reintrodukcji wilka. Stały się one jednak bardzo popularne w okresie gdy debatowano nad tym, czy wilk na terenie stanu Idaho nadal powinien podlegać ochronie. Myśliwskie tematy zyskały na popularności, gdy wilki zaczęły wywierać znaczną presję na populację łosia i zwierzęta gospodarskie. Tematyka zarządzania wilkiem przez rząd rozgorzała w dyskusji po zdjęciu zwierzęcia z listy zwierząt zagrożonych, pokazując że za konfliktem „człowiek-dzikie zwierzęta” bardzo często tak naprawdę stoją konflikty międzyludzkie i brak zgody wśród ludzi sprawujących władzę.

 

Lokalna perspektywa

 

Co warte podkreślenia, tematyka różniła się nie tylko w czasie – ogromny wpływ na wydźwięk obrazu wilka miało to, czy wiadomości pochodziły z lokalnych źródeł czy ogólnokrajowych. Oznacza to, że odmienne informacje są istotne dla innego grona odbiorców – przykładowo w ogólnokrajowych źródłach znacznie rzadziej skupiano się na tematyce polowania na wilki, a jeśli brano udział w debacie, to zazwyczaj reprezentowano poglądy przeciwne tego typu praktykom. Lokalne źródła znacznie częściej opisywały konflikt ludzi z drapieżnikami, także i tutaj zauważono jednak ciekawy trend. Zauważono że konflikt z wilkami znacznie zmniejszył się w czasie od chwili reintrodukcji zwierząt – spostrzeżenie to jest zgodne z innym badaniem, które pokazało że postrzeganie drapieżników przestaje być negatywne w społecznościach, które przyzwyczajają się do ich obecności i uczą się z nimi koegzystować. Lokalne media znacznie częściej skupiają się na interesach mieszkańców terenów zasiedlanych przez wilki, natomiast źródła krajowe o wiele częściej przedstawiają ten problem z perspektywy wilka oraz zagrożenia dla bioróżnorodności. Może to mieć znaczny wpływ na zarządzanie populacjami zwierząt. W przypadku opisanego wcześniej lamparta, medialne źródła bardzo często podawały różniące się, przeciwne sobie propozycje rozwiązań konfliktu z drapieżnikiem, mając wpływ na podejmowanie niekorzystnych rozwiązań.

 

Jak mówić o wilku?

 

Sukces wielu działań podejmowanych w imię ochrony przyrody zależy od nastawienia lokalnych społeczności, z tego powodu polityka stojącą za opracowywanymi strategiami powinna brać pod uwagę potrzeby mieszkańców, a zwłaszcza hodowców zwierząt, żyjących na obszarach dzielonych z wilkiem. W stworzeniu gruntu dla takich działań pomóc może przyjrzenie się lokalnym źródłom informacji i zrozumienie zawiłej i nieoczywistej relacji zwierzę-drapieżnik. Wspieranie pojawiania się odpowiednich tematów w mediach może mieć bardzo silny wpływ na rozwiązywanie problemu i tworzenie dialogu pomiędzy zainteresowanymi stronami. Radykalne zmiany, takie jak reintrodukcja czy zmiana ochrony statusu zwierząt są momentem, gdy szczególnie powinno się kształtować opinię publiczną, aby uniknąć narastania konfliktu.

 

Na podstawie:

Killion, A. K., Melvin, T., Lindquist, E., & Carter, N. H. (2018). Tracking a half‐century of media reporting on gray wolves. Conservation Biology (w druku)

Martyna Frątczak
Autor: Martyna Frątczak
Martyna Frątczak, studentka Weterynarii, zainteresowana szeregiem zagadnień związanych z medycyną zwierząt, ekologią i epidemiologią. Pasjonatka literatury pięknej i popularnonaukowej. W przyszłości chciałaby połączyć pracę lekarza weterynarii z prowadzeniem badań naukowych.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Najnowsze artykuły autora: